Bouwen met opeengelegde of verticaal naast mekaar geplaatste massieve balken
Vroeger bestond deze methode in het opeenstapelen van stukken rondhout: ontschorste en grof vierkant gezaagde boomstammen. De balken werden stuk per stuk op elkaar gelegd en kruisten elkaar via een halfhoutse verbinding.
Vandaag bestaan er twee verschillende systemen, die gebruik maken van balken van massief hout of, volgens een recente techniek, van gelijmd - gelamelleerd hout: enerzijds het systeem dat het dichtst aanleunt bij de traditionele methode, namelijk de opeengelegde balken, en anderzijds de techniek van de verticaal naast mekaar geplaatste balken.
De eerste techniek bestaat in het horizontaal leggen van de houtelementen, tot ze een muur van massief hout vormen die in onze streken een dikte van 5,6 cm tot 9 cm kan hebben.
De gebruikte hoeveelheid hout is vrij groot. De verticale en horizontale stabiliteit van dit soort constructie wordt gewaarborgd door de druksterkte van het hout, maar ook door het inbrengen van grote metalen stangen en stalen verbindingsplaten in de verschillende wanden.
Bij dit systeem moet heel veel aandacht worden geschonken aan de details, wegens de onvermijdelijke verzakking van de houtelementen. Deze verzakkingen treden op tijdens de eerste jaren, met name tijdens het drogen en als gevolg van de belastingen waaraan de structuur onderhevig is. Er moeten dus voorzorgsmaatregelen worden genomen bij de inbouw van vaste elementen als ramen, deuren, trappen of pijlers…
Om deze verzakking te vermijden, hebben sommige bedrijven systemen ontwikkeld van wanden van massief hout waarin de balken verticaal worden geplaatst, zoals boeken in een bibliotheek: dit is de techniek van de vertikaal naast mekaar geplaatste massieve balken. In deze configuratie loopt de belasting van het gebouw in de richting van de vezels waar het hout het sterkst is.
PVoor beide systemen is het van cruciaal belang om het dossier volledig door te nemen alvorens de elementen in het atelier tot stand te brengen. De integratie van de uitrustingen (elektriciteit, watertoevoer en -afvoer, domotica, verwarming) in de balken vergt vooraf een compleet en nauwkeurig onderzoek.Elke balk wordt immers genummerd en doorboord in het atelier, zodat op de werf het installeren van de elementen op een grote puzzel lijkt, waarvan alleen nog de stukjes in elkaar moeten passen.
Het spreekt voor zich dat het bij deze techniek onmogelijk is om een balk in een wand achteraf te vervangen. Net zo min als een rij bakstenen vervangen in een muur trouwens.
In tegenstelling tot een bakstenen muur blijft bij dit systeem echter het hout zichtbaar. En terwijl een sleuf in een muur opnieuw gepleisterd kan worden, zal de herstelling in een balk waarschijnlijk minder fraai ogen.