Wat is een norm?
Normen zijn stelregels die het resultaat zijn van onderzoek dat sinds het begin van de 20ste eeuw gevoerd wordt en die gepubliceerd worden om als regels van goed vakmanschap en soms als wetten gebruikt te worden.
De termijn tussen het moment van de certificeringsaanvraag en de bekrachtiging van de onderzoeksresultaten kan behoorlijk lang zijn gezien het grote aantal administratieve procedures dat doorlopen wordt.
Het normalisatiewerk gebeurt zowel op nationaal (Normes Belges-NBN-Belgische Normen), Europees (EN), als wereldniveau (ISO).
De vzw ‘Belgisch Instituut voor Normalisatie (BIN)’ werkt onder de voogdij van het Ministerie van Economische Zaken, vertegenwoordigt België op de verschillende niveaus en zorgt voor het uitwerken en omzetten van de normen. De Europese normen moeten bijvoorbeeld binnen een termijn van zes maanden omgezet worden in nationale normen (NBN EN, …).
Sommige documenten worden uitgegeven in het stadium van voornorm (of interimnorm ENV) voor een bepaalde duur en vervolgens als normontwerp (prEN) voor een proefperiode van 3 jaar waarin de professionele gebruikers hun opmerkingen kunnen overmaken.
In België onderscheidt men twee soorten normen: de bekrachtigde en de geregistreerde normen.
Een bekrachtigde norm is het resultaat van een nationaal voorstel of van een buitenlands document dat voorgelegd wordt aan een commissie van vertegenwoordigers van producenten, consumenten, de overheid en wetenschappelijke en handelskringen. Het normontwerp wordt vervolgens aan het Directiecomité van het BIN voorgelegd en onderworpen aan een publiek onderzoek. Uiteindelijk wordt na herlezing en eventuele verbetering het document bekrachtigd door de Koning.
Een geregistreerde norm is een norm of document van buitenlandse of internationale oorsprong dat eveneens wordt voorgelegd aan de bevoegde commissie en het Directiecomité.
De bekrachtigingen en registraties van de normen worden in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd.
De harmonisatiedocumenten (HD) hebben dezelfde status als de Europese normen maar bevatten nationale keuzemogelijkheden (vb. NBN HD …). Dit kunnen bijvoorbeeld plaatselijke weersomstandigheden zijn (windbelasting, sneeuwbelasting, ...), gegevens over lokale bouwmethodes, ...
Het voorschrijven van materiaal of het gebruik ervan is niet onderworpen aan de verplichting om de norm te volgen. Een norm is dus geen verplichting.
Toch ,
- kan de private of openbare bouwheer de norm verplichten als contractuele voorwaarde door een eenvoudige verwijzing in een officieel document (contract, lastenboek, …).
- is een verwijzing naar de normen verplicht als de reglementering van de Europese Unie voor de toekenning van overheidsopdrachten van toepassing is.
Bovendien zullen de gebruikers (voorschrijvers, architecten, studiebureaus, …) een gunstig a-priori genieten bij rechtbanken en experts in geval van schade of een geschil.