Hout in enkele woorden

De definitie

Hout is een natuurlijk materiaal, dat door bomen wordt aangemaakt op basis van water, CO2 en zon. Het gaat eigenlijk om de compacte, vrij harde stof die wordt gevormd door de vaten waarlangs het plantensap stroomt, met wanden die veel cellulose en lignien bevatten, en die de stam, de wortels en de takken van houtgewassen vormt.

Hout bestaat meestal uit ongeveer 50% koolstof, 42% zuurstof, 6% waterstof, 1% stikstof en 1% diverse elementen. Deze organische hoofdbestanddelen nemen de vorm aan van cellulose (50%) en lignien (20%).

De kleur

Hout is een materiaal met een heel gevarieerd uitzicht en een brede waaier van kleuren, gaande van wit tot zwart en al wat daartussen ligt. Elke soort heeft een eigen kleur, die wordt beïnvloed door de ouderdom van het hout en de omgeving waarin de boom gegroeid is. Vaak wordt gezocht naar hout met een homogene kleur. Die homogeniteit is bijvoorbeeld een criterium bij de rangschikking van hooggeprijsd parket. Sommigen trachten de gebreken van hout (knoest, aders) af en toe uit te spelen, zoals voor fineerwerk, meubelwerk of in de beeldhouwkunst.

Bij naaldhout is er meestal een duidelijker kleurverschil tussen het oorspronkelijke hout en het afgewerkte hout, dat donkerder is. Bij onbeschermd hout, dat blootstaat aan weer en wind en aan het zonlicht, is de verandering van kleur het eerste teken van achteruitgang. Die is enkel van esthetische aard en verandert niets aan de technische kenmerken van de constructie. Het grijs worden van het hout, als gevolg van de zon, is een oppervlakteverkleuring (van enkele honderdsten millimeter) die soms om esthetische redenen wordt nagestreefd.

De geur

Sommige houtsoorten hebben een specifieke geur, die al dan niet aangenaam kan zijn. Die geur speelt soms mee bij de identificatie. Vaak vervaagt de geur mettertijd, maar hij kan ook heel lang waarneembaar blijven (bijvoorbeeld bij cederhout). De geur van hout draagt bij tot de charme van het materiaal.

De voordelen van hout

  1. Hout, een recycleerbaar materiaal

    Door hout te recycleren of op te ruimen, kan de hoeveelheid bouwafval sterk worden verminderd. Geraamtes en zware planken kunnen gemakkelijk gedemonteerd en hergebruikt worden. De opruiming van het afval is eenvoudig en goedkoop : houtafval kan worden gecomposteerd of als energiebron dienen.

  2. Hout, een hernieuwbaar materiaal

    Hout is het enige bouwmateriaal dat van nature hernieuwbaar is. Zodra een zaadkorrel wordt verplant, begint de boom immers aan zijn natuurlijke ontwikkeling. Door het duurzame bosbeheer wordt dit proces nu vaak nog verbeterd door de boseigenaars, die goed gestructureerde bossen aanleggen.

  3. Hout, een ecologisch materiaal

    Tijdens hun groei zuiveren bomen de atmosfeer doordat ze een bepaalde hoeveelheid CO2 opslaan en de zuurstof, die ontstaat door fotosynthese, verspreiden. Zonder het ingrijpen van de mens wordt het hout biologisch afgebroken en omgezet in compost, waardoor de CO2 vrijkomt in de lucht. Bij het gebruik van hout in de bouw wordt de CO2 gedurende heel lange tijd opgeslagen in vaste vorm, waardoor het broeikaseffect wordt afgeremd. Bouwen in hout komt dus neer op het zuiveren van de atmosfeer, door het vasthouden van een grote hoeveelheid koolstof. Uit een onderzoek van de Europese Unie, het Euroflux-project, blijkt dat een derde van het uitgestoten koolstofgas in Europa wordt opgenomen door de bossen van ons continent.

  4. Hout, een energiezuinig materiaal

    De productie en verwerking van hout vergen vrij weinig energie (30 kW/m) in vergelijking met andere bouwmaterialen (zes keer meer voor beton en twintig keer meer voor de productie van staal).

  5. Hout is een gezond materiaal

    ” Als je ziek bent, ga dan naar een dokter, als hij niets meer voor je kan doen, ga dan in een houten huis wonen. ” (Chinees spreekwoord) Hout beschermt zichzelf op een natuurlijke manier : het is bewezen dat hout polyfenolen van plantaardige oorsprong bevat, waardoor het niet bederft. Bovendien is hout een uitstekende warmte- en vochtregelaar. Wanden van hout ademen; ze regelen de vochtigheidsgraad van de omgeving.

  6. Hout is een sterk materiaal

    Hout heeft een uitzonderlijke mechanische sterkte. Zijn draagkracht is 5 keer groter dan bij gewapend beton. Er zouden 10 op elkaar gezette auto’s nodig zijn om een houten kubusje met 5 cm zijde te verpletteren.

  7. Hout is een materiaal dat goed bestand is tegen vuur

    In tegenstelling tot wat de meesten denken, reageert hout veel beter op vuur dan staal. Hout dat blootstaat aan vuur, ontwikkelt namelijk een laag houtskool die een ideaal warmteschild vormt. Hoewel het blootgestelde oppervlak verkoolt, gebeurt dat met een heel lage en constante snelheid. Het hout dat onder zijn laag houtskool intact is, behoudt zijn mechanische sterkte en kan zijn draagfunctie blijven vervullen. Dankzij dit gedrag kunnen mensen bij brand geëvacueerd worden; het gebouw blijft immers langer stabiel. Bovendien komen bij brandend hout weinig giftige gassen vrij. Waarom denkt u dat branddeuren uit hout worden gemaakt ?

  8. Hout zorgt voor een goede warmte-isolatie.

    Hout zorgt voor een heel goede warmte-isolatie. Het gebruik van hout leidt tot een buitengewoon warmtecomfort en geringe verwarmingskosten. Het warmte-isolerend vermogen van hout is 6 keer groter dan bij baksteen, 12 keer groter dan bij beton, 450 keer groter dan bij staal en 1700 keer groter dan bij aluminium. Een houten vakwerktussenwand van 16 cm is even isolerend als een stenen muur van een meter dik.

  9. Hout is een gemakkelijk te hanteren materiaal

    Hout leent zich voor alle architectonische toepassingen en biedt een onbeperkte keuze voor buitenbekledingen, steen, bakstenen en uiteraard buitenbetimmeringen van hout. Architecten die een houten woning ontwerpen, kunnen hun creativiteit botvieren en nog beter tegemoetkomen aan de wensen van de kandidaat-bouwer.

  10. Bouwen in hout is goedkoper

    Door de snelle en gemakkelijke uitvoering van de werken spaart de bouwheer kosten uit. Dankzij de snelle bouw en afwerking van de woning vermijdt men een dubbele huur te betalen gedurende enkele maanden; een huur die voor veel kandidaat-bouwers vaak zwaar om te dragen is.

  11. Bouwen in hout gaat sneller

    Doordat een houten woning lichter is dan een van traditionele materialen, zijn minder omvangrijke en minder gecompliceerde funderingen nodig, die bijgevolg sneller te realiseren zijn.
    Tal van elementen die gefabriceerd worden in ateliers, hoeven enkel nog in mekaar te worden gezet op het terrein; daardoor neemt de tenuitvoerlegging op de bouwplaats minder tijd in beslag en verloopt ze heel nauwkeurig. Door deze snelle constructie kan in amper een paar dagen tijd een wind- en waterdichte ruwbouw worden afgeleverd.
    Bovendien hoeft men niet te wachten tot de ondervloeren en het metselwerk droog zijn om met de afwerking te beginnen. En gezien de precisie van de schrijnwerkers kunnen de raamwerken vooraf worden besteld, op basis van de plannen. Zo wint men gemakkelijk 6 tot 8 weken tijd…

  12. Hout, een oplossing voor alle terreinen

    Omdat een houten constructie, en met name de skelettechniek, lichter is dan een traditionele constructie, kan er gebouwd worden op gronden met een geringe draagkracht. Dankzij het lage gewicht hoeven er geen grote funderingen te worden uitgegraven.
    Om een idee te geven van het gewichtsverschil tussen beide soorten woningen: een huis van twee verdiepingen met een grondoppervlakte van 100 m², gebouwd op de traditionele manier, weegt ongeveer 200 ton. Zijn houten tegenhanger die is opgetrokken met de skelettechniek, weegt amper 70 ton. Door dit lage gewicht, gekoppeld aan de soepelheid en elasticiteit van het materiaal, zijn houten woningen beter bestand tegen grondverschuivingen of kleine aardschokken.