Design
Tafel met Bourgondische roots die innoveert met hout
La Grande Bouffe is een tafel die de link legt naar de gelijknamige film uit 1973. Decadent? Nee, elegant, aldus designer Stijn D’hondt. Hij is de man achter het merk Pinscher. Zijn roots liggen in het West-Vlaamse Roeselare, maar hij heeft wereldwijde ambities. De versie van La Grande Bouffe in wit ebbenhout is alvast pure innovatie.
Pinscher is een jong merk, en 100% Belgisch. West-Vlaams, om precies te zijn. Bourgondisch, dat ook. In onze cultuur zijn tafelmomenten vrij belangrijk, legt zaakvoerder en ontwerper Stijn D’hondt uit. Tafels liggen me dus nauw aan het hart. Mijn eerste tafelontwerp, eigenlijk een schoolwerk, dateert al van 1999. Plus: mijn opa was meubelmaker. Ooit heb ik me wel eens aan een zetelontwerp gewaagd, maar ik kreeg toen de gouden raad om het bij tafels te houden. Dat is al moeilijk genoeg, klonk het.
Henry van de Velde Award
Zo gezegd, zo gedaan. La Grande Bouffe is wat men noemt een schot in de roos: in 2013 kaapte het ontwerp al meteen een Henry van de Velde Award weg, een prijs waarmee Design Vlaanderen de overvloed aan goed design van bij ons wil onderstrepen. In 2014 richtte Stijn D’hondt vervolgens Pinscher op, tafeldesign met uitvalsbasis in Roeselare, en het merk werd datzelfde jaar officieel gelanceerd op de Biënnale Interieur van Kortrijk.
Ultralichte panelen
Het unieke aan La Grande Bouffe? Stijn D’hondt: Het is een tafel met een eigen identiteit, volledig op maat van de koper, maar tegelijk is de tafel zeer functioneel. Hij kan dienen als eet- of bureaumeubel, in nagenoeg elk interieur, en past dankzij de uitgepuurde vormgeving bij diverse stijlen van stoelen. De basis van La Grande Bouffe bestaat telkens uit ultralichte aluminiumpanelen, een techniek uit de luchtvaart en de zeilscheepsbouw, die in elkaar passen zoals de blokken van een bouwdoos. Een modulaire tafel, met andere woorden, waarvan de grootte verschilt naargelang de wensen van de klant. De zoektocht naar lichtgewicht panelen bracht Stijn zelfs tot in de verste uithoeken van de wereldbol. Een business op zich dus, en de verkoop van deze panelen vindt binnenkort dan ook een plaats in een spin-off van Pinscher.
Wit ebbenhout
De toplaag van La Grande Bouffe wordt steevast bekleed met een natuurlijk materiaal: marmer, brons, hout, enzovoort. Alweer volgens de voorkeuren van de koper. De versie in wit ebbenhout is extra uniek, want wit ebbenhout is zeer zeldzaam. In die mate dat zelfs kenners in het duister tasten als ze de houtsoort voor het eerst te zien krijgen. Het was fineerkunstenaar Erwin Maddens, ook al uit Roeselare, die Stijn D’hondt liet kennis maken wit ebbenhout. En die was meteen verkocht.
Oude fineertechnieken
De kunst om wit ebbenhout te ‘draperen’ rond het frame van La Grande Bouffe is geen evidentie, benadrukt Stijn D’hondt. De nerven in het hout, de tekening: dat moet blijven kloppen en correct worden gespiegeld. Gelukkig heeft Erwin me zelf alle oude fineertechnieken getoond. Trial and error bleek het beproefde recept, samen met research naar de finesses van wit ebbenhout.
Respect voor natuurlijke materialen
Natuurlijke materialen: dat is nu eenmaal iets waar je respect voor moet opbrengen, vindt de ontwerper. Ik vind het dan ook buitengewoon jammer dat de kunst om ermee te werken niet meer wordt aangeleerd in het beroepsonderwijs. Ik stel vast dat jonge houtbewerkers heel goed weten hoe ze een zaagmachine moeten instellen, maar o wee als ze een beitel moeten hanteren. De toekomst is evenwel de combinatie van hoogtechnologische machines én oude ambachten, volgens Stijn D’hondt. Enkel in zo’n context kan uniek design van eigen bodem gedijen, en de wereld veroveren. Of beter, héroveren, want de geroemde Vlaamse meubelfabrieken van weleer zijn nagenoeg allemaal verdwenen. Hoog tijd dus om het tij te keren met een uniek recept!
Clerkenwell Design Week
De versie van La Grande Bouffe in wit ebbenhout lokte in elk geval dolenthousiaste reacties uit op de jongste editie van de Biënnale Interieur van Kortrijk. Architecten vallen voor de combinatie van personalisatie en materiaalinnovatie. In mei wordt het albino-ontwerp officieel verkocht op de gerenommeerde Clerkenwell Design Week in Londen. Privéklanten zijn voorlopig de belangrijkste doelgroep van Stijn D’hondt, maar hij mikt hoe langer hoe meer op projectmarkt en de zogeheten hospitality scene: de wereld van luxueuze hotelketens bijvoorbeeld, of bankkantoren waar gegoede klanten worden ontvangen. Logisch, als je weet dat één La Grande Bouffe de deur uitgaat vanaf 5500 euro.
Emotionele band
Maar eerst dus de fundamenten van Pinscher verder uitbouwen, beseft Stijn. We brengen momenteel één nieuw Pinscher collectiestuk uit per jaar. Momenteel ben ik nog persoonlijk bij elke tafel betrokken, je zou bijna kunnen spreken van een emotionele band. Maar er komt een tijd dat alles volledig op punt staat, en ik het werk met een gerust hart kan toevertrouwen aan ambachtslui. En dan zoek ik wel weer een andere uitdaging!
Meer info
Pinscher: www.pinscher.pro
Stijn D’hondt: stijn.dhondt@pinscher.pro
Erwin Maddens: www.erwinmaddens.be
Pedagogisch project en … wereldrecord
Een volledig in hout vervaardigde fiets om het houtonderwijs te promoten
Hoe houtbewerking bij jongeren promoten en de aantrekkingskracht van ons technisch onderwijs versterken? Als we nu eens samen met onze leerlingen een volledig houten fiets zouden bouwen? Een geniaal idee waarvan de uitvoering de stoutste dromen van Tom Rydant, directeur van de middelbare school GO! KTA Dendermonde, heeft overtroffen. De fiets werd niet alleen gebouwd, maar hij heeft ook nog eens twee wereldsnelheidsrecords gevestigd!
Ik had op TV een reportage gezien over een door een Brit volledig in hout vervaardigde fiets. Het betrof een model van houten panelen waarvan de aandrijving werd verzekerd door een tandradsysteem (de Splinterbike fiets van Michael Thompson, nvdr), licht Tom Rydant toe. Dit bracht me onmiddellijk op het idee om een gelijkaardig project op te starten op school. Ik heb nooit getwijfeld aan het pedagogisch potentieel van een dergelijk project, maar ik had nooit durven denken dat we een dergelijk resultaat zouden bereiken.
Technische uitdaging
Onmiddellijk verleid door het idee, oogstte Tim Haemelinck, verantwoordelijke van de houtafdeling van de school, snel bijval bij zijn leerlingen. De leerlingen hadden al het idee bedacht van een houten fiets. We wilden dus een volledig houten ketting ontwerpen. Al snel begrepen we de complexiteit van de opdracht en gingen in zee met de afdeling houttechnologie van de Gentse school HoGent, geleid door Paul Delcour, om de technische uitdaging aan te gaan.
Zelden zulke gemotiveerde leerlingen gezien
Vanuit een pedagogisch standpunt, was dit avontuur fantastisch, bevestigt Tim Haemelinck. De uitdaging stimuleerde de leerlingen en zette ze aan verder na te denken dan hun lessen. Dit project heeft het leerproces ook aanzienlijk versneld. Zowel voor de leerlingen als voor ons, waren de talrijke proeven boordevol leerervaringen, zowel wat de mislukkingen als de successen betreft. Dit heeft de leerlingen samengebracht en een erg positieve dynamiek op gang gebracht.
Workshops en uitwisselingen tussen de twee scholen
Verschillende workshops en uitwisselingen tussen de twee scholen werden op touw gezet. Dit hielp de leerlingen van het middelbaar het hoger onderwijs te ontdekken en hen warm te maken voor de beroepsmogelijkheden in de houtsector. De uitdaging was te mooi om ze niet aan te gaan, voegt Paul Delcour er nog aan toe. Voor mij was dit de gedroomde kans om de lessen nog boeiender te maken. De eerste uitdaging was om de boodschap aan de jongeren over te brengen dat ze in zichzelf moesten geloven en dat ze in staat waren om de uitdaging aan te gaan, hoe ambitieus ze ook was. Wat een genoegdoening om te zien hoe ze zichzelf overtroffen!
Eindwerk
Om het project tot een goed einde te brengen, sleepten twee bachelorstudenten (Jonas De Brauwer en Dylan Liedts) het project in de wacht als eindwerk. Ik probeerde in werkelijkheid reeds enkele jaren een houten kopie te maken van de Specialized Venge-fiets, voegt Jonas De Brauwer eraan toe. Ik had hem ontworpen op Autocad en verbeterde tijdens mijn eerste studiejaren bijna wekelijks het design. Toen ik mijn bedoeling bekendmaakte om de fiets te bouwen als eindwerk, bracht meneer Delcour me op de hoogte dat de school betrokken was bij een gelijkaardig project met een school in Dendermonde. We hebben dus samengewerkt en het project in overleg uitgevoerd.
Een houten fietsketting
Het meest ambitieuze luik van het project was zonder twijfel de vervaardiging van de houten ketting. De schakels maakten het voorwerp uit van geavanceerde opzoekingen betreffende de meest geschikte houtsoorten en de uitvoering (eigenschapsstudies, weerstandsproeven, …). Voor de schakels werd uiteindelijk geopteerd voor beuken- en padoekhout. Elke schakel is samengesteld uit 9 houtlagen met een dikte van 3 mm. De ketting is echter niet de enige grote prestatie, aangezien de fiets dankzij een hol frame slechts 11 kg weegt (maar een massa aan kennis bevat)!
Keuze van de houtsoorten
Hieronder staan de voor deze fiets gebruikte houtsoorten opgesomd:
• Padoekhout (25 jaar oud, natuurlijke droging), krimpt weinig, werd gebruikt voor de assen, de pedalen en de ketting
• Amerikaans essenhout, is erg elastisch, werd gebruikt voor het fietsframe, de vork en de trapas
• Beukenhout, bezit een hoge schuif- en drukweerstand, werd gebruikt voor de ketting, het stuur en het kettingwiel
Wereldsnelheidsrecord
Als kers op de taart heeft Jonas De Brauwer op 29 september 2016 een nieuw uur- (19,4 km) en snelheidsrecord (26,9 km/u) gevestigd in het Vlaams Wielercentrum Eddy Merckx (Blaarmeersen) in Gent. Voortaan met een diploma op zak, hoopt Jonas De Brauwer nu de opgebouwde kennis aan de man te brengen via JDB Wooden Bikes. Wordt vervolgd …
Er gaat niks boven een project als dit om jongeren aan te moedigen te leren en om de houtsector in het onderwijs te promoten, zegt Tom Rydant. En Paul Delcour voegt er nog aan toe: Zonder passie had dit project nooit het daglicht gezien.
Dankwoord: het hele team wenst ook Etienne Moernaut te bedanken voor zijn bijdrage aan dit project.
Meer info
GO ! KTA Dendermonde : www.ktad.be
HoGent : www.hogent.be
Jonas De Brauwer : www.jdbbikes.weebly.com
Een duurzame, voorbeeldige constructie
Hebt u al gelet op de architectuur van uw supermarkt? Nee? De architectuur van de Delhaize aan de Quai de Rome in Luik zal u verbazen. Het oude gebouw heeft inderdaad plaatsgemaakt voor een moderne houtconstructie. Een supermarkt die model staat voor duurzame houtarchitectuur.
De Delhaize supermarkt aan de Quai de Rome in Luik was een oud gebouw. Een grondige renovatie drong zich op. Nadat de bouwheer een renovatie had overwogen, koos hij echter snel voor een nieuwbouw waarvoor twee eisen vooropstonden. Enerzijds moest de winkel tijdens de hele duur van de werken openblijven voor de klanten, waardoor de nieuwbouw moest worden opgetrokken op de plaats van de openluchtparking, die omringd is door hoge, gemeenschappelijke muren. Anderzijds had Delhaize de ambitie om van dit project een voorbeeld van duurzaam bouwen te maken. Het antwoord van de met het project belaste architectenbureaus, MDW Architecture en H+G Architects, was een creatief alternatief. Het project integreerde ook de renovatie van het overblijvende deel van de supermarkt, dat onder de appartementsgebouwen aan de Quai de Rome gelegen was.
Beter beheer van de ruimte
Wij beschouwden dit project als een subtiele, stedelijke acupunctuursessie die de plaats verzorgt waar het project gevestigd is, legt Xavier De Wil van MDW Architecture uit. De inrichting van de ruimte werd volledig herdacht om het kwaliteitsgebruik te verbeteren, zowel voor het personeel, de klanten als voor de buurt.
Een verlaagde visuele impact
Gelegen te midden van een huizenblok in het stadscentrum, was de site alles behalve gezellig. Dit betonblok heeft evenwel plaatsgemaakt voor een aangenaam en groen kader. De herstructurering van het huizenblok door de verplaatsing van het gebouw en de ondergrondse aanleg van een deel van de parkings heeft inderdaad gezorgd voor een opening van de ruimte en een verluchting van de site. Ook de vergroening van het dak van de supermarkt heeft de volumetrische impact van de winkel afgezwakt tegenover de aanpalende, hoge appartementsgebouwen.
Structuur en houten gevels
Om te voldoen aan de bijzonder ambitieuze duurzaamheidsdoelstellingen van Delhaize, waren de architecten voorstander van het gebruik van hout. Het materiaal werd zowel voor de structuur (gelamelleerd-gelijmd) als voor de gevels gebruikt. Naast zijn lagere impact op het vlak van grijze energie, is deze milieuverantwoorde materiaalkeuze ook het gevolg van zijn vermogen om een visueel lichter en makkelijk aanpasbaar en/of recycleerbaar gebouw op te trekken. De buitenbetimmering in cederhout, met veranderlijke ritmische schakeringen, biedt door het warme materiaal tegenwicht aan het anorganische aspect van het huizenblok, voegt Xavier De Wil toe. De sensualiteit schenkt het hout een niet te evenaren schoonheid. De verkoopruimte doet erg warm aan. De structuur van het gebouw is gelamelleerd-gelijmd, maar de gevels en de muren zijn volledig van hout (cassettes in grenenhout en OSB-panelen). De ramen zijn uit lork vervaardigd.
Luchtdichtheid
Vanuit een energiestandpunt zet het gebouw prestaties neer die de noemer ‘lage energie’ bijna waardig zijn, legt Charles Herfurth van H+G Architects uit. Gelet op de functie van het gebouw, was de luchtdichtheid betrekkelijk complex: veel factoren speelden een rol zoals de regelmatige opening van de deuren, … Er werd gedacht aan de kleinste details zoals de aansluiting van het metalen dak op de houten muren om een zo performant mogelijke schil te bekomen.
BREEAM certificering
H+G Architects heeft voor rekening van Delhaize reeds meerdere projecten gerealiseerd. Hout treedt regelmatig op de voorgrond, legt Charles Herfurth uit. Dit project is in die zin bijzonder omdat men op het vlak van ‘duurzaamheid’ tot het uiterste is gegaan met het oog op het behalen van een BREEAM-certificaat (Building Research Establishment Environmental Assessment Method). Het was bijna een laboratoriumonderzoek. Wij hebben de duurzame elementen samengebracht. Een voorbeeld? De afwerkingen zijn makkelijk reinigbaar en bacteriëndicht. Dit project streeft ernaar een voorbeeld te zijn van duurzaamheid in ruime en multidisciplinaire zin, vandaar de wens om op het vlak van BREEAM certificering het niveau ‘very good’ te behalen. Deze certificering gaat met name criteria na als de energieprestatie van de materialen, de grijze energie, de traceerbaarheid van de materialen en hun recyclage. De operatie heeft natuurlijk een kostprijs, maar de bouwheer wilde duidelijk een statement maken. Het lijdt geen twijfel dat dit prestigeproject ook een marketingtool zal zijn, gaat Xavier De Wil verder.
Enkele lessen
Ondanks onze ervaring, hebben wij veel bijgeleerd over dit project, bevestigt Charles Herfurth. Wij hebben ons veel vragen gesteld. Bij dit project werden talrijke toepassingen tot het uiterste gedreven. De grootste moeilijkheid bestond erin dat er maar weinig vaklui waren die het gewoon waren om met de eisen van de passiefarchitectuur en de specifieke technieken van de houtbouw om te gaan. Het valt moeilijk uit te leggen dat men een dampscherm in OSB niet mag doorboren om er een rek aan te bevestigen. Als voorzorgsmaatregel hebben we soms dubbele wanden geplaatst (waarmee vaklui later aan de slag kunnen gaan) met behulp van MDF-panelen. Zinvolle details in een onderneming die op de lange termijn aansluiting vindt.
Meer info
Architectuur:
Association MDW Architecture (www.mdw-architecture.com) en H+G Architects (www.hg-a.be), in nauwe samenwerking met het interne architectenbureau van Delhaize (fdutron@delhaize.be).
Structuur: Lamcol (www.groepterryn.be/nl/lamcol)
Oppervlakte: 3000 m² (winkel) + 3200 m² parkings en technische lokalen in de kelderverdieping + 500 m² personeelslokalen, kantoren en technische lokalen in de dakverdieping.
Budget: 5,5 miljoen € (exclusief erelonen, toeslagen en afwerking)
Uitbreiding van een villa in Bouge
Verbouw deze klassieke villa uit de jaren 50 in een kangoeroewoning door zoveel mogelijk natuurlijke materialen te gebruiken. En vooral: raak niet aan de bomen in de tuin. Dit kreeg de architect, in verkorte vorm weliswaar, te horen. Het verhaal van een originele uitbreiding in hout.
Nadat haar dochter en kleindochter terug huiswaarts keerden, wilde de eigenares deze woning op de hellingen van Bouge laten uitbreiden. Ik had al snel begrepen dat de cliënt van de natuur en van haar bomen hield omdat ze gepassioneerd is door vogels, legt Sébastien Mouffe van het bureau Subway Architecture uit.
Uitbreiding in de vorm van een houten vogelhuisje
Het eerste onderhoud met de cliënt heeft de architect onmiddellijk geïnspireerd. Bij wijze van grap stelde Sébastien Mouffe haar gerust door te zeggen dat hij voor haar een mooi vogelhuisje in hout zou bouwen. Ze had zich hier niet aan verwacht en was verrast toen ze het ontwerp van het project zag. Ze was erg opgetogen.
Open van geest
In de ogen van de architect is de openheid van geest het begrip dat het project in zijn geheel het best weergeeft. Er zijn maar weinig cliënten van 75 jaar oud die zo open van geest zijn op architecturaal gebied. Stedenbouw keurde het ontwerp onmiddellijk goed. Het was echter geen sinecure om een aannemer te vinden. De grote aannemers waren niet bereid me een offerte te bezorgen omdat ze van oordeel waren dat het project te complex en onbetaalbaar zou zijn. Uiteindelijk vond ik een fantastisch ambachtsman die de uitdaging met glans doorstond en die een zeer redelijke prijs aanbood.
Beperkt budget
In tegenstelling tot wat de schijn zou doen vermoeden, werd het project met een beperkt budget uitgevoerd. We hebben moeten zoeken en creatief zijn, maar we zijn er toch in geslaagd, prijst de architect zich gelukkig. Dit is het bewijs dat het nog mogelijk is om originele projecten te realiseren met bescheiden budgetten. Wat mij betreft, zijn de architecten lui en gebruiken ze het budget vaak als gemakkelijk excuus om een project te weigeren.
Volume
Vanaf het begin waren de cliënten duidelijk: ze wilden geen grote, vierkante doos. Ik liet het vogelhuisje niet los en werkte met bochtige volumes, zonder echter in een organische stijl te hervallen. Opdat ieder gezin zijn zelfstandigheid kon behouden, heeft de architect het idee opgevat om de woning te laten overhellen met twee houten volumes, beweegbaar met elkaar verbonden als een nokkenas. De eerste verdieping omvat een woonkamer, een terras en een keuken, terwijl de tweede verdieping een kantoor en drie slaapkamers omvat.
Technische uitdagingen van de rondingen
Rondingen zijn mooi, maar daarna moet je je verantwoordelijkheid nemen op technisch vlak, vermaakt Sébastien Mouffe zich. Geen enkele ingenieur wilde het project afmeten. We hebben uiteindelijk alle studies intern uitgevoerd. Het was niet ons eerste project met rondingen. De complexe structuur heeft me ertoe bewogen om de kleinste details met veel precisie uit te tekenen. Deze investering in tijd werd ruimschoots ingehaald omdat de aannemer daarna op de werf geen enkele grote hindernis heeft ondervonden.
Hellende palen
De palen die de nieuwe volumes ondersteunen hadden verticaal geplaatst kunnen worden, maar dat was zonder te rekenen op de creativiteit van de architect. Om ze in het landschap te integreren, verkoos Sébastien Mouffe ze te doen hellen. Dit stelde me ook in staat om ze laten fungeren als steunbeer om de lasten op te vangen. Deze palen geven eveneens blijk van de wens van lichtheid aangezien ze slechts 8 à 9 cm dik zijn.
Gebogen OSB-panelen
Eén van de uitdagingen van de ronding was de onderregel. Het probleem werd opgelost door met marine multiplexpanelen te werken. De OSB-panelen van het skelet werden gebogen door middel van zaagsnedes op beide vlakken. Sommigen vinden het misschien maar half werk, maar het eindresultaat verzacht aanzienlijk de verplaatsing van de bewoners binnen de ruimten, voegt hij eraan toe. De buitenbetimmering tot slot werd in lokaal Thermowood uitgevoerd.
Kwaliteit van het werk
De bouw zal zes maanden in beslag genomen hebben. Ondanks de omvang van de werken en de opening van het dak, bleef de eigenares gedurende de hele duur van de werken in de woning wonen. De welwillendheid van de eigenares tegenover de arbeiders heeft op haar beurt ook bijgedragen tot de kwaliteit van de werf. Sommigen vergeten soms dat de kwaliteit van een werk ook verband houdt met de kwaliteit van de menselijke relaties.
Meer info
Architect: Subway Architecture, www.subwayarchitecture.be
Bewoonbare oppervlakte: 249 m² vóór de uitbreiding, 315 m² na de uitbreiding
Budget (exclusief buitenafwerking): 120.000 €
Het project biedt de eigenaars twee functies:
– De aanleg van een overdekt terras
– De stabilisatie van de puntgevel van de bestaande woning
Het project werd zo opgevat dat het terras een intimistische sfeer uitstraalt ten opzichte van de straatzijde, maar rechtstreeks verbonden is met de uitgestrekte tuin van de eigenaars. De schoonheid vloeit voort uit de hiërarchische opbouw van de volumes, gecombineerd met een schaduw- en materialenspel die de gevel, die verfijning beoogt, dynamisch maakt.
Uitbreiding van een woning met het oog op de aanleg van een zwembad en een poolhouse.
De woning grondig verbouwen en uitbreiden met aandacht voor licht, zicht en ruimte was de kern van de opdracht.
De aanbouwen werden gesloopt en het hoofdvolume kreeg een nieuwe indeling. De nieuwe aanbouw over 2 niveaus sluit intern naadloos aan op de bestaande woning. Langs buiten contrasteren de 2 gestapelde houten volumes op een zachte wijze met het oude bakstenen huis. Het geheel komt daardoor niet massief over. Het fijne verticaal geplaatste lattenwerk is als een fijnmazig vlies over de woning getrokken. Niet alle ramen zijn er in uitgesneden: via de open spijlen schept het zacht gefilterde licht een intieme en geborgen sfeer in het hart van de woning.
Een oud te renoveren bijgebouw, een ondergrond van erbarmelijke kwaliteit en een werf te midden van het stadscentrum … Talrijke eigenaars zullen zich herkennen in dit beginscenario. Met de focus op hout, heeft architect Rémi Mouligneau de achterzijde van de woning omgeschapen tot een aangename, moderne en comfortabele ruimte.
Gelegen in het centrum van Namen, moest het gebouw gerenoveerd worden ter hoogte van een oud bijgebouw aan de achterzijde van het gebouw. Dit bijgebouw dat een badkamer en een washok herbergde, was opgetrokken in metselwerk met een bakstenen buitenbedekking. Helaas kampte het met stabiliteitsproblemen die te wijten waren aan funderingen op een opgehoogde ondergrond en de ruimte was slecht geïsoleerd.
Lichte materialen
Om het risico op structuurproblemen die verband houden met de slechte draagcapaciteit van de ondergrond tegen te gaan, heeft Rémi Mouligneau qua materiaalkeuze voor lichte oplossingen gekozen: cellenbeton voor het dragend metselwerk, houtbouw voor het plat dak en houten gevelbekleding voor de buitenbedekking. Het is belangrijk om het gewicht van de nieuwbouw tot een minimum te beperken, licht hij toe. Voorts heeft de moeilijke toegankelijkheid van de werf aan de achterzijde van een omsloten terrein ook bijgedragen tot de keuze voor hout, dat makkelijker transporteerbaar is dan andere materialen.
Esthetisch streven
Er werd geopteerd voor een horizontaal geplaatste, opengewerkte gevelbekleding om de aanwezigheid van het bijgebouw in de tuin te verlichten, legt de architect uit. Behalve deze lichtheid en de esthetische kenmerken, biedt dit bouwprincipe ook het voordeel van de flexibele uitvoering, met name om de wanden en de deuren van het vlak naast het bijgebouw gelegen tuinhuisje te bekleden. Een geslaagd resultaat wat de integratie van de ruimten betreft.
Afzelia doussié
In het begin twijfelde de architect voor de opengewerkte gevelbekleding tussen cederhout en afzelia doussié. Na een gesprek met de aannemer werd er snel beslist aangezien afzelia doussié immers talloze voordelen biedt zoals een ruime beschikbaarheid, een hoge stabiliteit en duurzaamheid, zelfs zonder speciale behandeling, een makkelijke bewerking, maar ook en vooral een weerstand tegen mechanische schokken (zoals fietssturen), dankzij zijn hoge dichtheid.
Samenhang tussen de binnen- en de buitenkant
Om te zorgen voor de expressieve samenhang, heeft de architect deze houtsoort gekozen voor de deurlijsten, de ramen en zelfs het badkamermeubilair. Zoveel keuzemogelijkheden die bijdragen tot de visuele eenheid van zowel de binnen- als de buitenruimten.
Technisch detail
Er is niets bijzonders aan dit project, geeft Rémi Mouligneau toe, maar de verzorgde afwerking springt in het oog. Gelet op de kleinschaligheid van het project, is de hoofdaannemer zelf belast met de uitvoering van deze gevelbekleding, met veel aandacht voor de details van de uitvoering: de verbinding van de versteklatten, de in de gevelbekleding geïntegreerde deur van het tuinhuisje, het latwerk van de horizontale, trapeziumvormige buitenbetimmering om stilstaand water te voorkomen en het werk duurzaam te maken.
Meer info
Architect: Rémi Mouligneau
Budget: 25.000 €
“L’Atelier volant” heeft in juni 2015 een houten structuur gemaakt die ontworpen werd als oriëntatiepunt op de site van het festival couleur café. De vereniging die strijdt tegen de sociale uitsluiting in Molenbeek betrekt de structuur voor de duur van het festival en organiseert er graffiti performances, persateliers, brainstormings en straatinterviews in de strijd tegen ongezonde voeding. De demonteerbare structuur zal daarna door de vereniging op talrijke andere evenementen gebruikt worden.
Verbouwing en uitbreiding van een kantoorgebouw in Limelette
“Le Cori” is een onderzoekscentrum, gespecialiseerd in de verfnijverheid. Het nieuwe gebouw is de gedroomde kans om tegelijk te werken aan de kwaliteit van het werk en het imago van het bedrijf. Van twee concurrerende projecten, heeft helium3 de projectoproep binnengehaald door een sterke architectuur voor te stellen, die de vakkennis van het onderzoekscentrum weergeeft. Het oude gebouw straalde het functionalisme van de jaren 60 uit en was toe aan een nieuwe, hedendaagse schil.
De cliënt heeft de integratie van het idee rond kleurstalen op prijs gesteld als uithangbord voor zijn diepgaande kennis op het gebied van verf. De nieuwe adem is overal aanwezig, te beginnen met de nieuwe ingang. Wat is er verleidelijker dan een klant horen zeggen “Als er dan toch een nieuw gebouw komt, waarom het dan niet voorbeeldig maken”. De deur stond wijd open voor het grondig bestuderen van de energieverslindende posten als de laboratoria, kantoren en cateringlokalen. In samenwerking met het studiebureau Arcadis, hebben we 17 onderwerpen aangesneden waarover beslissingen genomen moesten worden op het gebied van de milieuprestaties van het gebouw. In het bijzonder het thermisch comfort, de keuze van duurzame materialen, het waterbeheer, de flexibiliteit, enz. Het merendeel van deze keuzes is zichtbaar voor de gebruikers van de site. Ecologie is immers geen tegenpool van high-tech. Het verbruik van het gebouw wordt voortdurend gecontroleerd en geëvalueerd en een display in de inkomhal brengt iedereen hiervan op de hoogte. Hierdoor voelt iedereen zich medeverantwoordelijk. Het plaatje is compleet met de aanleg van een stormbekken aan de ingang van de site dat de werknemers en de bezoekers op zichtbare wijze bewust maakt van het probleem van het regenwaterbeheer bij stormweer.
Het project werd bekroond met de BATEX 2013-prijs.
Indrukwekkende houten dakstructuur
Hoe kan je 5000 ton strooizout op een efficiënte manier opslaan in een gebouw? Op die vraag geeft Goossens & Partners architecten en ingenieurs een antwoord met het ontwerp voor een zoutopslagloods in Grobbendonk. Het resultaat is een cilindervormig gebouw met een indrukwekkende houten dakstructuur.
Voor de ontwikkeling van het project werkte ‘Goossens & Partners architecten en ingenieurs’ samen met de ingenieurs van het studiebureau UTIL. We hadden al eerder met het studiebureau samengewerkt en kozen hen ook voor dit project omdat ze atypisch kunnen denken en zoeken naar innovatieve oplossingen, vertelt projectleider Karel Bauwens.
Flexibel ontwerp
Het Agentschap Wegen en Verkeer gaf de opdracht voor deze strategische opslagloods. Het ontwerp moest aan bepaalde randvoorwaarden voldoen. Zo mocht men geen kolommen gebruiken en moesten er twee tegenoverliggende poorten zijn, toegankelijk voor grote vrachtwagens. Het eindresultaat is zeer flexibel: de poortopeningen zijn verplaatsbaar in de schil en aanpasbaar in functie van de context.
Inspirerende samenwerking
De dakstructuur bestaat uit gelamelleerde houten liggers die de volledige ruimte van 32m diameter overspannen. Voor de overkapping van het gebouw werkte de hoofdaannemer van deze overheidsopdracht samen met Korlam NV, een bedrijf dat gespecialiseerd is in de productie en montage van gelamelleerde houten constructies. Ons oorspronkelijk idee was om gedeeltelijk met staal te werken, dankzij Korlam zijn we uitgekomen bij een oplossing met 100% hout, zegt Karel Bauwens.
Atypische ronde vorm
De keuze voor hout kwam er deels op vraag van de klant, die een duurzaam gebouw wilde. In het ontwerp is er veel aandacht voor duurzaam materiaal: de prefab betonnen keerwanden dragen een houtskeletgevel in recuperatiehout en PEFC gelabelde eik. Maar hout was ook de beste oplossing voor de constructie die we voor ogen hadden, vertelt Karel Bauwens. De atypische ronde vorm minimaliseert de benodigde draaicirkels én de ingenomen ruimte met ca. 50%. De compacte vorm maximaliseert ook het opslagvolume en reduceert het materiaalgebruik ten opzichte van een rechthoekige loods. Een van de voordelen van hout is dat het ook bestand is tegen calciumchloride zonder bijkomende behandeling, in tegenstelling tot klassieke materialen zoals staal. Ideaal dus voor de opslag van zout.
Uitdagingen
Omdat het om een utiliteitsgebouw gaat, bestond de uitdaging erin om met weinig materiaal vele oplossingen te bieden. Het hele project was een grote wisselwerking tussen structuur en architectuur, zegt Karel Bauwens. Een voorbeeld daarvan is de verhoogde dakkapel in het midden van het gebouw. Die heeft ook een positieve invloed op de binnenruimte. De oculus in het midden van de dakstructuur zorgt voor daglicht en natuurlijke ventilatie, wat belangrijk is voor het zout. Vaktechnisch was de montage de grootste uitdaging. Om de draaistructuur van het dak te kunnen assembleren, werd er op de werf een tijdelijke structuur gebouwd in het midden van het gebouw.
Nieuwe typologie
In plaats van telkens andere oplossingen te zoeken voor dezelfde praktische problemen, wil het ontwerp een nieuwe typologie zijn voor dit soort van gebouwen. Het is de bedoeling dat men dit gebouw, met wisselende diameters en poortopeningen, ook op andere sites kan realiseren, vertelt Karel Bauwens. De opslagloods is dus reproduceerbaar.
Meer info
Ontwerp: Goossens & Partners architecten en ingenieurs bvba, www.gp-ai.be
Opdrachtgever: Agentschap Wegen en Verkeer
Mandataris van de opdrachtgever: Het Facilitair Bedrijf
Studiebureau: UTIL, www.util.be
Houten structuur: Korlam, www.groepterryn.be/korlam
Oppervlakte: 800m²
Budget (excl. btw en erelonen): €545.500
De sociale huisvestingsmaatschappij La Sambrienne legt momenteel in Mont-sur-Marchienne een ecowijk aan waarvan de appartementsgebouwen volledig in CLT-panelen (cross-laminated timber, kruislaaghout) zijn opgetrokken. Een voorbeeldproject omdat dit één van de eerste vijflaagse houten gebouwen in België betreft.
Op termijn zal het ambitieuze project Les Closières, ontwikkeld door Igretec, Banneton-Garrino en PEC, 600 woningen omvatten op een site van 17,8 hectaren. Op dit ogenblik werd reeds een eerste gebouw met 10 woningen opgericht en een tweede is in aanbouw.
Gelijmd gelamelleerd hout gecombineerd met kruislaaghout
De firma Lamcol uit Marche-en-Famenne, Belgisch specialist van gelijmd gelamelleerd hout, wilde zijn aanbod enkele jaren geleden diversifiëren. Philippe Courtoy, bestuurder van de onderneming van de Groep Terryn, ging met de oprichting van de afdeling houtwoningbouw Buildinx voor panelen in kruislaaghout. Het luik hout van de sociale lage-energieconstructies van Les Closières werd aan deze onderneming toevertrouwd omdat Lamcol voor de twee eerste blokken in onderaanneming (studiebureau, CLT-structuur, isolatie en buitenbetimmering) werkte voor hoofdaannemer Hullbridge.
Ecowijk
In de geest van de ecowijk, lag de keuze voor houtbouw voor de hand. Het architectuurontwerp over vijf niveaus (GLV + 4) heeft uiteraard een invloed gehad op het CLT-bouwsysteem. Voor dit project werd trouwens geen enkele andere optie overwogen.
Fabricatietermijnen
Na het storten van de funderingen, neemt de bouw ongeveer 6 maanden in beslag. In vergelijking met de traditionele bouw, is dit enorm snel. De voorstudie door de architecten, bedoeld om de speciale technieken te integreren in de prefabricatie om de afgewerkte panelen af te leveren, duurde ongeveer 6 weken. De vervaardiging van de panelen (eveneens ongeveer 6 weken) verloopt in 2 fases: de fabricatie van de ruwe panelen, gevolgd door de verwerking. We kunnen de studie dus nog tijdens de eerste fase afronden, legt Philippe Courtoy uit.
Montage
De ruwbouw van de structuur van het eerste gebouw met 10 woningen werd op 22 werkdagen gemonteerd met slechts vier mannen en een bouwkraan. De montagesnelheid is ongetwijfeld één van de sterke punten van CLT-bouw. Om het werk op de werf te beperken, werden de binnenmuren voorts voorgeschilderd in de fabriek. Een eenvoudige reiniging volstaat bij levering. Voor de binnenafwerking werden de houten lamellen van de panelen slechts aan één zijde gelijmd (niet op de randen) om mogelijke droogscheuren te voorkomen. Het afgeleverde paneel is dus al afgewerkt.
Akoestische isolatie
Vanuit een akoestisch standpunt, werd tussen elke verdieping een doorbreking van 2 à 3 mm voorzien. Speciale eslastomere afdichtingen en akoestische hoekgoten optimaliseren de akoestische absorptie en alle kabels werden ondergedompeld in een massa van lichtbetonnen balletjes. Op vraag van Buildinx, volgt het Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf (WTCB) de werf van dichtbij op door het nemen van regelmatige akoestische maatregelen opdat dit in zijn genre unieke gebouw kan dienen als referentie voor toekomstige projecten.
Isolatie
Voor de buitenzijde heeft Philippe Courtoy geopteerd voor een isolatie met Redair minerale wol (Rockwool). Voor dit isolatietype dat reeds in Nederland en Denemarken uitgetest en goedgekeurd werd, werd het in het België voor het eerst toegepast. Deze panelen van 20 cm uit minerale wol worden rechtstreeks op de CLT-panelen (van 14 cm) aangebracht. Aangezien ze niet door regenweer worden aangetast en een last tot 50 kg/m² kunnen dragen, wordt dit isolatiemateriaal vervolgens voorzien van een latwerk, waarop de houten buitenbetimmering wordt aangebracht. Aangezien de bouwheren voor een opengewerkte buitenbetimmering hebben gekozen, werd het isolatiemateriaal eerst bedekt met een waterdichte, UV-bestendige film om te voorkomen dat het licht het materiaal zou kunnen beschadigen.
Brandbescherming
Voor bepaalde types gebouwen (scholen) of constructie-elementen (trappenhuizen), eist de brandweer een speciale brandweerstand. In deze gevallen brengt Buildinx een in de fabriek verwerkte brandvertrager aan. Het weerstandsvermogen van massieve CLT-panelen is echter zeer goed.
Panelenbouw
Het bedrijf uit Marche voert de ruwe panelen vanuit Zwitserland, Duitsland of Oostenrijk in. De keuze van de leverancier hangt van het specifieke karakter van het project af. Wij werken met vijf leveranciers en zijn dus niet afhankelijk van één enkele partner, zegt Philippe Courtoy. Gelet op het beschikbare marktaanbod, overwegen wij niet onmiddellijk om onze panelen zelf te produceren. Onze meerwaarde zit in de keuze van goede panelen in functie van de projecten en in de verwerking van de ruwe panelen. Wij beschikken over alle noodzakelijke machines en de nodige ervaring en kunnen rekenen op een intern studiebureau van 5 personen (3 ingenieurs en 2 tekenaars).
Toekomstige projecten?
De vraag naar CLT-realisaties is aanzienlijk op de markt van privéwoningen, appartementsgebouwen en sociale huisvestingsprojecten. Het product is erg concurrentieel op deze markten. Wij zijn ons sindsdien dus als algemene onderneming aan het positioneren om te vermijden dat we worden meegesleurd in een logica van onderaanneming, aangezien reeds een groot deel van de werfcoördinaties van CLT-constructies door ons gebeurt. Op termijn overwegen we reeds geïsoleerde en betimmerde panelen in de fabriek te produceren, wat ons nog meer efficiëntiewinst zal opleveren. Wordt vervolgd omdat de rentabiliteitsstudie nog aan de gang is …
Meer info:
Buildinx
www.buildinx.be
Toegekende prijs: 1.380 €/m²
Hout plooit zich in alle mogelijke bochten voor de jonge Belgische ontwerper Maarten De Ceulaer. De designer heeft uit massief hout organische vormen gecreëerd en deze volgestopt met LED-lichtjes.
Maarten De Ceulaer studeerde aan Sint-Lukas in Brussel en de Design Academy Eindhoven en is een aanhanger van artisanale experimenten en materialenstudies. Zijn collectie Grid Series is hier een perfecte illustratie van.
Digitalisering van hout
Mijn oorspronkelijke idee was om te werken rond de digitalisering van hout, legt de ontwerper uit. Ik wou een natuurlijk materiaal combineren met artificiële intelligentie en gewone houtplanken omvormen tot een haast virtuele 3D oppervlakte.
Techniek
Om het hout te kunnen vormgeven en buigen heeft de ontwerper een freestechniek toegepast waarbij langs beide zijden van de plank een raster van groeven wordt aangebracht. Op die manier worden de houtplaten veel elastischer en soepeler. Ik heb deze techniek niet uitgevonden, vertrouwt hij ons toe. Tijdens mijn zoektocht naar mogelijkheden om mijn ontwerp uit te werken, heb ik het Zwitserse bedrijf Dukta leren kennen dat gespecialiseerd is in frezen en buigen van hout. Het heeft heel wat toonaangevende realisaties op haar naam staan en heeft met veel enthousiasme aanvaard om me te helpen.
Noten en linden
De keuze van de houtsoorten was cruciaal. De collectie Grid Series bestaat uit twee ontwerpen. De wandverlichting werd uitgevoerd in notenhout en de hangende armatuur in linden. We moesten er vooral over waken dat het hout zo elastisch moglijk bleef en we moesten vermijden dat het zou barsten op het moment dat we het in de gewenste vorm plooiden, vervolgt hij.
Precisiewerk
Om de groeven in de panelen te maken, heeft de Brusselse ontwerper eerst een stramien op beide zijden van het paneel aangebracht om zich ervan te vergewissen dat de lijnen elkaar niet overlapten. De bedoeling van dit precisiewerk was om zoveel mogelijk materie te verwijderen om het hout te kunnen plooien. Het buigen gebeurde vervolgens met stoom. Twee heel delicate procedures want een kleine fout bij het frezen of buigen had ervoor kunnen zorgen dat de ontwerper helemaal opnieuw had moeten beginnen.
LED-verlichting
Eenmaal in de gewenste golvende vorm gebogen, werd de houtplaat in een mal geplaatst om zijn vorm te behouden. De volgende stap was het integreren van het elektrische circuit voorzien van tientallen leds. Dit circuit werd volledig op maat gemaakt door mijn partner Lux-Lumen, een bedrijf waar ik vroeger al mee samenwerkte. Dit is geen gewone verlichting want ze kan aangesloten worden op een computer om de verlichting te programmeren.
Afwerking
Zonder alle geheimen prijs te geven, legt Maarten De Ceulaer uit dat voor de afwerking de rastergroeven worden opgevuld met hars. Een schuurbeurt en een laagje vernis zorgen vervolgens voor het uiteindelijke resultaat.
Lichtobjecten
De Grid Series werd ontworpen in opdracht van de galerij Victor Hunt Designart Dealer. Na de ontwerpfase waren nog 3 tot 4 weken nodig voor de productie. De ontwerper besluit: Ik heb ervan genoten om deze opdracht van ontwerp tot afwerking te hebben kunnen uitvoeren in samenwerking met mijn verschillende partners. Ik sta uiteraard open voor voorstellen maar ik ben niet meteen van plan het concept in andere niches te gebruiken dan verlichting. Een nieuwe versie van het ontwerp met een warmere verlichting is momenteel in productie voor een project in Bazel. Wordt vervolgd …
Meer informatie :
Maarten De Ceulaer
www.maartendeceulaer.com
“Het is mogelijk om tegen een betaalbare prijs passief te bouwen in hout”
Architect Jean-Michel Leclercq zocht een te renoveren vakantiegezinswoning. Aangezien hij zijn droomhuis niet kon vinden, heeft hij er zelf een gebouwd in hout, volgens het palen-balkensysteem, met passiefnormen. Een eerste, doorslaggevende ervaring die hij nu ontwikkelt voor zijn eigen cliënten.
De architect wilde onder meer aantonen dat passiefbouw betaalbaar en technisch haalbaar kon zijn en dat het bovendien mogelijk was om een erg lichtrijk passiefhuis te bouwen. Hij is in zijn opzet geslaagd omdat de constructie passief en energieneutraal gecertificeerd is, ondanks de grote blootstelling aan de wind op een heuvelrug van Wancennes (dichtbij Beauraing) en de brede ramen, aan zowel de noord- (omwille van het uitzicht) als aan de zuidkant (oriëntatie tegenover de zon), die het zonlicht in de volledige woning naar binnen laten schijnen.
Massief houtskelet
Na meerdere bouwsystemen te hebben vergeleken, heeft de architect gekozen voor een palen-balkenstructuur met gestapelde balken voor de opvulling. “Deze oplossing is in mijn ogen een uitstekend compromis omdat ze het mogelijk maakt om het hout binnen zichtbaar te laten en het hout als draagstructuur zonder risico op inkrimping te optimaliseren”, legt Jean-Michel Leclercq uit.
Uitwendig dichtingsmembraan
De luchtdichtheidseis is zonder twijfel het gevoeligste punt van passiefconstructies. “Het dichtingsmembraan wordt gebruikelijk aan de binnenzijde geplaatst, wat een grote waakzaamheid vereist om het tijdens de uitvoering niet te doorboren. Voorts is de dichtheidstest niet afdoende en is het vaak moeilijk om hieraan te verhelpen omdat het membraan niet meer zichtbaar is.”
“Om dit probleem te ontwijken, hebben we het uitvoerig besproken met de firma STABILAME uit Mariembourg en uiteindelijk beslist om het dichtingsmembraan aan de buitenzijde te plaatsen, met een opening voor de verspreiding van waterdamp. Deze uitvoeringswijze is veel eenvoudiger, doeltreffender en controleerbaarder. De plaatsing van de isolatie eroverheen is naadloos continu. Het was een première voor de onderneming die de techniek voortaan optioneel voorstelt voor haar realisaties. STABILAME is, denk ik, vandaag de enige constructeur die in de ruwbouwfase een water- en luchtdichtheidsgarantie biedt voor passiefbouw- en lage energieprojecten.”
Reproductief project voor cliënten
“Vanuit een architecturaal standpunt, had ik mijn hart kunnen ophalen door nog verder te gaan: ik had bijvoorbeeld een overstek kunnen integreren, maar dit soort hoogstandjes doen de prijzen alleen maar toenemen. Ik had een andere bedoeling. Ik streefde naar eenvoud en betaalbaarheid binnen een redelijk budget met de bedoeling het na te bootsen voor mijn cliënten. Ik ben er uiteindelijk in geslaagd om de passief- en lage energiestandaard te behalen terwijl ik binnen de financiële perken van een lage energiewoning ben gebleven.”
Hou het eenvoudig, stommerd (KISS)
Als er naar zijn aanpak gevraagd wordt, antwoordt de architect: “Wij hebben niets nieuws uitgevonden, we hebben alleen maar onze kennis in de praktijk gebracht en veel gepraat met de uitvoerders. We hebben eenvoudig en stom nagedacht om een oplossing te bekomen met een maximale eenvoud op uitvoeringsvlak. En deze aanpak levert onvermijdelijk besparingen op. De constructie dateert van 2011 en sindsdien hebben we haar meermaals aan cliënten aangeboden.”
Eik en robinia
Behalve de structuur, zijn ook de vloeren en de trap van hout gemaakt. Deze toepassingen en enkele meubelstukken werden uit eikenhout vervaardigd. Voor de buitenbetimmering en het terras werd voor robinia gekozen. “Het is een verrassende en fabelachtige houtsoort. Erg stabiel en duurzaam. Dit Europese hout (Hongarije en Frankrijk) heeft zo’n mooie zilvergrijze patina gekregen.”
Meer info
Atelier des deux maisons, Jean-Michel Leclercq
Jm.leclercq@a2maisons.be
0495 10 95 51
www.a2maisons.be
Prijs: 1350 €/m²
Een traditioneel Ardens chalet van rondhout met stenen onderbouw werd wat de energetische schil betreft gerenoveerd. De gevel werd behouden en langs de buitenzijde geïsoleerd. Het dak werd vervangen.
Bouw van een kleine, klassieke, maar toch hedendaagse woning … Dit kleine project werd niet zomaar goedgekeurd door de regio Bergen, die niet meteen openstaat voor hedendaagse architectuur. Dankzij de kleur van zijn gevelbekleding en de grootte die aansluit bij de lokale architectuur, is dit huisje goed geïntegreerd in het dorpsweefsel van Cambron. Dit huis werd grotendeels in eigen beheer gebouwd op basis van een vooraf in het atelier gemonteerd, Canadees houtskelet. De bouwheer heeft alle bouwtechnieken bestudeerd om zijn project tot een goed einde te brengen.
Een constructie in hout van hoge kwaliteit tegen een lagere prijs
Is het mogelijk om in hout te bouwen tegen een lagere prijs zonder toegevingen te doen op het vlak van materialen en afwerking? Na drie jaar onderzoek en ontwikkelingen, antwoordt Naturhome hier bevestigend op en lanceert het Ncube-concept: luxewoningen met hedendaagse architectuur waarvan de verkoopprijs met 20 tot 25 % verlaagd kon worden dankzij een industrialisering en standaardisering van de productie.
We werden regelmatig gecontacteerd door jonge koppels met interesse voor ecologische waarden die van houtbouw droomden, wier budget niet strookte met het kwaliteitsniveau van onze realisaties, zegt Olivier Louis, adjunct-algemeen directeur van Naturhome. Aangezien we onze kwaliteitseisen (natuurlijke isolatiematerialen, panelen zonder vluchtige oplosmiddelen, OSB/4-panelen) niet naar beneden wilden herzien, gingen we op zoek naar een manier om de prijs voor eenzelfde kwaliteits- en comfortniveau te doen dalen. De oplossing kwam er dankzij de industrialisering en de standaardisering van de constructie.
Industrialisering en standaardisering
Pierre Solheid, bestuurder van Naturhome, kwam op het kernidee toen hij tijdens een reis naar Finland een geïndustrialiseerde montageketen bezocht voor hutten van cruiseschepen. Waarom het principe van de industrialisering niet toepassen op de houtbouw om de kostprijs te doen dalen, zonder echter de fout te maken van een te grote onbuigzaamheid van het aanbod wegens een (te) beperkte keuze aan bouwmodules.
Modulaire woning
Het concept werd gedurende drie jaar in samenwerking met het architectenbureau Crahay-Jamaigne ontwikkeld. Samen hebben we een configuratietool ontwikkeld die het voor iedereen mogelijk maakt om zijn huis te ontwerpen door in zijn project modules van 2,50 m (breed of lang) te gebruiken. Er bestaan 6, in het atelier vervaardigde, soorten “dozen” die door ze in het ontwerp te verwerken, helpen de verplaatsingen op de werf en bijgevolg de totale prijs aanzienlijk te verlagen. De sterkte van het concept zit vervat in het feit dat de tool erg intuïtief en harmonieus is en alle technische parameters en eisen opneemt om onmiddellijk de totale kostprijs van de constructie te kunnen berekenen.
Met de toets van de architect
Het is niet de bedoeling om geen gebruik te maken van de diensten van de architect, maar om het terrein voor hem te effenen en hem tijd te doen winnen. Dankzij de online tool, kunnen kandidaat-bouwers zich al een nauwkeurig idee vormen van hun project terwijl ze op hun budget kunnen letten vooraleer ze met hun architect contact opnemen. Om tot de bouwfase over te gaan, moeten de kandidaat-bouwers de gegevens van hun architect vermelden. De laatstgenoemde kan dan aan zijn opdracht beginnen, op dat verschil na dat hij toegang krijgt tot alle voorontwerpen van de cliënt (projectevolutie) en de plannen met de technische details kan downloaden. Ook het EPB-dossier wordt vooraf ingevuld op basis van de keuzes die de kandidaat-bouwer inbrengt.
Samenwerking met de architecten
Naturhome heeft, alvorens de configurator officieel te lanceren, 50 architectenbureaus gevraagd om de tool te ontdekken. 48 onder hen tekenden present! Onze vrees bestond erin dat zij het concept als een rem zouden ervaren op hun creativiteit omdat ze tot artiesten zijn opgeleid. Tot onze grote verbazing werd dit thema nauwelijks aangekaart. Zij zagen in Ncube vooral een praktisch antwoord op een toenemende vraag van de markt, maar ook en vooral een oplossing die alle prijsdiscussies voorkomt omdat de cliënten er op voorhand toe worden gebracht over deze kwesties een beslissing te nemen.
Harmonie
Op het ogenblik van de creatie van zijn eigen project, heeft de kandidaat-bouwer de keuze tussen een blanco blad en een basisontwerp dat overeenstemt met een theoretisch optimale situatie naargelang de vorm en de buitenafmetingen die hij zelf bepaald heeft. De keuze van de modules en de voorgestelde binneninrichting berusten op een analyse van de door het bureau Crahay-Jamaigne waargenomen tendensen. Bovenop de tijdwinst voor alle partijen, houdt de configurator rekening met de ervaring van specialisten op het gebied van esthetiek.
Contractuele verbintenis
De door de configurator vooropgestelde prijs is een “afgewerkte” prijs, zonder toeslagen met betrekking tot de werf. Hij omvat de volledige constructie, uitgezonderd de funderingen, de keuken en de verlichting (en het ereloon van de architect). De kandidaat-bouwer kan niet voor verrassingen komen te staan omdat Naturhome zich contractueel verbindt tot de prijs van de configurator. De bouwtermijn van de constructie bedraagt 100 werkdagen vanaf het moment dat de funderingen klaar zijn.
Constructie in het atelier
Gelet op de standaardisering van de productie, worden de huizen in het atelier gemonteerd. De industriehal is uitgerust met sasdeuren die 24/24 toegankelijk zijn voor de onderaannemers van de verschillende beroepsgroepen. Deze flexibiliteit maakt het mogelijk belangrijke besparingen te realiseren op het gebied van mankracht omdat de onderaannemers doeltreffender kunnen werken door hun verplaatsingen en werkuren naar eigen goeddunken te beheren.
Modules van verlijmde houten panelen
De “houten dozen” waaruit de Ncube woningen zijn samengesteld worden vervaardigd uit verlijmde panelen van 70 of 130 mm dikte. Zowel de andere wanden als de buitenmuren zijn in houtskelet omdat deze oplossing voordeliger is wat de dikte voor de isolatie betreft. De trap is van eikenhout gemaakt. Het staat de cliënten evenwel vrij om de afwerking te kiezen (naturel, grijze, witte of zwarte tint). De ramen zijn van aluminium met driedubbele beglazing, maar de lijsten zijn vervaardigd uit Trespa-panelen in levendige kleuren.
Hoge akoestische prestaties
Voor een beter akoestisch comfort, werd de verdieping gescheiden van de begane grond. Voor een houtconstructie is het verkregen akoestisch isolatieniveau redelijk uitzonderlijk, gaat Olivier Louis verder. Op het vlak van thermische inertie, leveren de massiefhouten muren en geïntegreerde screens met bovenkozijnen eveneens erg performante resultaten. In dit opzicht hebben we ook het product Energain® van DuPont uitgetest (een oplossing op basis van gel die van vloeibare naar gasvormige toestand en omgekeerd overgaat om de warmte in de woning op te nemen en terug te geven).
Meer info:
www.ncube-maison.com
Indicatieve prijzen op basis van simulaties:
-97 m² (netto bewoonbare binnenoppervlakte), 2 slaapkamers: 160.000 € (exclusief BTW)
-198 m², 4 slaapkamers: 245.000 € (exclusief BTW)
Klassieke woning, maar wel prima aangepast aan het dorp en de tijdsgeest.
Eigentijdse houten uitbreiding in Corroy-le-Château
Houten uitbreiding met PEFC-label van een halfvrijstaand huis in Corroy-le-Château met gevelbekleding in ceder, bamboeparket en schrijnwerk in afzelia.
Uitbreiding van een eengezinswoning & architectenbureau in Corroy-le-Château
Uitbreiding van een medisch huis in Marchienne-au-Pont/La Docherie
Bouw van een duurzame dubbelwoonst met een leuke identiteit. Project volledig door een kleine promotor gerealiseerd die aan zijn klanten graag een ecologisch en origineel alternatief wil aanbieden.
Dit mini-bijgebouw met overhangend balkon fungeert als een duplex die het eindelijk mogelijk maakt om in harmonie met de tuin te leven (Een luxe in de stad!)
Het hele project werd bedacht met de bedoeling financiële middelen en materialen te besparen om de verhouding tussen de oppervlakte en de bouwkosten (1.000 €/m²) te optimaliseren, zonder echter afbraak te doen aan de kwaliteit. Zowel de bouwheer als de architect hechten immers veel belang aan de begrippen architecturale, ruimtelijke en functionele kwaliteit. Zo maken bijvoorbeeld de keuze en de uitwerking van de lichte houtconstructie het voor het hele huis mogelijk om tegelijk: – een ecologisch materiaal, afkomstig uit de regionale productie en verwerkt door een lokale onderneming, te gebruiken, een eenvoudige en flexibele structuur te ontwerpen die makkelijk en snel kan worden uitgevoerd, en die eveneens moeiteloos kan worden aangepast aan de sterke glooiingen van het terrein, waardoor de bouwkosten beperkt worden – maar ook een huis te ontwerpen dat samengesteld is uit meerdere kleinere, eenvoudige volumes die met elkaar in verbinding staan, een visueel verhaal te creëren, de ruimten hiërarchisch in te delen (de ingang beklemtonen, het terras en de eetkamer afzonderen, het zicht vanuit de woonkamer opentrekken naar de vallei), die overgaan in de glooiingen van het terrein en naadloos opgaan in het landschap en die, naargelang de noden van de bewoner, in de toekomst zouden kunnen worden aangevuld door een of meerdere bijkomende volumes. Op dezelfde manier inspireerden dit streven naar eenvoud, spaarzaamheid, ecologie en flexibiliteit, maar evenzo de zucht naar schoonheid, kwaliteit, integratie en welzijn de andere wensen en keuzes.
Fotoverantwoording: ©:bepictures
Lage energiewoning in houtskeletbouw die grotendeels door de bouwheer werd opgetrokken.
Lage-energiewoning in houtstructuur gebouwd voor een kroostrijk gezin in de Naamse rand. In het oog springend zijn de overstek en de opbouw van de volumes als legoblokken.