Cumaru

Hout van veranderlijke kleur: van geelbruin tot roodbruin met donkerdere, fijne aders; bGoed bestand tegen slijtage en gemiddelde werking; Onaangename geur in groene toestand; Invoer van FAS-hout (First and Second) van topkwaliteit: altijd zonder merg en bijna altijd zonder andere gebreken, doorgaans ‘shipping dry’.

Herkomst
Cumaru is de commerciële benaming voor de houtsoort Dipteryx spp. en behoort tot de familie van de peuldragers. Cumaru is voorhanden in België en wordt ingevoerd vanuit Latijns-Amerika.

Uitzicht
De boom heeft een gemiddelde hoogte van 30 tot 50 meter. De stam, takken niet meegerekend, kan 18 tot 24 meter bereiken en heeft een diameter tot 120 cm.

Kleur en tekening
Het kernhout onderscheidt zich van het spinthout: het kernhout is geelbruin tot roodbruin met donkerdere, fijne aders en het spinthout is licht van kleur. Cumaru heeft een betrekkelijk homogene structuur. De nerf is doorgaans recht, maar het hout vertoont een opmerkelijke kruisdraad. De korrel is doorgaans grof.

Duurzaamheid
Het kernhout is duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse I), het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V). Cumaru is zowel geschikt voor binnen- als voor buitengebruik.

Droging
Cumaru moet traag gedroogd worden om vervormingen en scheuren te voorkomen.

Bewerking en verwerking
Cumaru vertoont kruisdraad. Het is een harde houtsoort waarvoor bij het verzagen stelliet zaagbladen vereist zijn.

Toepassingen

• Kruishout;
• Zwaar gebinte;
• Steel van werktuigen;
• Fineerhout;
• Scheepsbouw;
• Waterwerken;
• Zwaar en industrieel parket;
• …

Cumaru
Gemiddelde volumieke massa*		1070 kg/m³
Totale radiale krimp		5.5%
Totale tangentiële krimp		7.7 %
Verzadigingspunt van de vezel		22 %
Buigsterkte		170 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		26 600 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		103 N/mm²
Schuifsterkte		11,5 N/mm²
Hardheid (Janka) – Langs		15 760 N

* bij houtvochtgehalte van 12 %

Commerciële afmetingen

Vaste breedtes

19×140 / 21×145 mm lengte van 245 cm en meer

26×130/26×155/26×205 mm alsook 32/40/52/80 en 105 mm met dezelfde breedtes en lengtes van 245 cm en meer

Vallende breedtes

32×155 mm en breder met +/- 10 % breedtes van 100-140 mm toegestaan, lengte van 245 cm

40×155 mm en breder met +/- 10 % breedtes van 100-140 mm toegestaan, lengte van 245 cm en meer

52×155 mm en breder met +/- 10 % breedtes van 100-140 mm toegestaan, lengte van 245 cm en meer

Andere

80×155 mm en breder met +/- 10 % breedtes van 100-140 mm toegestaan, lengte van 245 cm en meer

105×105 mm met +/- 10 % breedtes van 100-140 mm toegestaan, lengte van 245 cm en meer

 

Fabacea afkomstig uit Latijns-Amerika. Rood oranje tot baksteenrood hout. Het kernhout is duidelijk te onderscheiden van het spint dat geelwit is. Zeer duurzaam hout, geschikt voor binnen- en buitengebruik. De topkwaliteit FAS (First en Second) wordt ingevoerd: zo goed als vrij van spint, hart en andere gebreken.

Herkomst
Zuid-Amerika, voornamelijk Brazilië, Guyana, Peru, Ecuador en Venezuela.

Tamarindo is de commerciêle naam voor Dalium guianense.

Boombeschrijving
Tamarindo bereikt een gemiddelde hoogte van 15 tot 30 meter. De rechte stam heeft een gemiddelde diameter tot 180 cm, en heeft wortelaanloop. De takkenvrije, exploiteerbare stam kan 18 m bereiken.

Kleur en tekening
Het hout is oranjerood tot baksteenrood met op sommige plaatsen dunne donkere lijnen. Het spint is geelbruin, en is te onderscheiden van het kernhout.

Duurzaamheid
Het kernhout is zeer duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse I).

Bewerken

Bewerken is moeilijk vanwege de hoge dichtheid.

Tamarindo
Gemiddelde volumieke massa*		960 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.a.
	90 tot 60 % r.v.**	n.a.
Tangentiale krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.a.
	90 tot 60 % r.v.**	n.a.
Werken	60 tot 30 % r.v.**	n.a.
	90 tot 60 % r.v.**	n.a.
Buigsterkte		110 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		19 500 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		n.a.
Afschuifsterkte		n.a.
Hardheid (Monnin) – kops		n.a.
Hardheid (Janka) – langs		n.a.

* aan 12 % houtvochtigheid/ ** relatieve luchtvochtigheid

Commerciële afmetingen

Vloer en parket
dikte	meestal 26 mm
vaste breedtes	80/105/130/155/180/205 mm
lengte	vloer : 185 cm en meer parket : 60 cm en meer
Kozijnen
dikte	meestal 65 en 80 mm
vaste breedtes	80/90/105/130/155/180 mm

 

Combretaceae, afkomstig uit Latijns-Amerika; Geelbruin hout. Het kernhout onderscheidt zich van het spinthout; Kruidige geur in vers bewerkte toestand die geleidelijk aan lichtjes verdwijnt; Matig duurzaam hout dat zowel geschikt is voor buiten- als voor binnengebruik, maar niet in contact met zonlicht; Invoer van FAS-hout (First and Second) van topkwaliteit: bijna altijd zonder spint, merg of andere gebreken.

Herkomst
Zuid-Amerika, voornamelijk uit Brazilië, Guyana, het Caraïbisch gebied en Bolivia.
Tanimbuca is de commerciële benaming voor de geslachten Buchenavia spp. en Terminalia spp. en meer bepaald de soorten B. tetraphylla, B. capitata, B. huberi,… enT. amazonia, T. guyanensis, T. oblonga, ...

Uitzicht
De gemiddelde hoogte van Tanimbuca bedraagt 20 tot 50 meter. De stam is recht en heeft een gemiddelde diameter van 60 tot 80 cm. Hij heeft steunberen die tot 2,5 meter hoog kunnen worden. Het oogstbare rondhout kan, takken niet meegerekend, 12 meter bereiken.

Kleur en tekening
Het hout is geelbruin. Het spinthout is helderder en onderscheidt zich van het kernhout.

Duurzaamheid
Het kernhout is matig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse 3).

Tanimbuca
Gemiddelde volumieke massa*		930 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Tangentiële krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Werken	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Buigsterkte		151 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		22 500 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		77 N/mm²
Schuifsterkte		n.t.b.
Hardheid (Monnin) – Kops		9.6N
Hardheid (Janka) – Langs		13 580N

* bij houtvochtgehalte van 12 % / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Dikte	Doorgaans 26 mm
Vaste breedtes	105/130/155/180/205 mm
Lengte	185 cm of langer (oplopend per 30 cm)

Lecythidaceae, afkomstig uit Latijns-Amerika; Wit tot geelbruin hout. Het kernhout onderscheidt zich duidelijk van het spinthout dat geelbruin is; Tauari is een verzamelnaam voor meerdere houtsoorten waarvan het uitzicht en de eigenschappen aanzienlijk kunnen variëren; In vers bewerkte toestand geeft het hout een onaangename geur af die bij droging verdwijnt; Niet-duurzaam hout, geschikt voor binnengebruik; Invoer van FAS-hout (First and Second) van topkwaliteit: bijna altijd zonder spint, merg of andere gebreken.

Herkomst
Zuid-Amerika.
Tauari is de commerciële benaming voor het geslacht Couratari spp dat de soorten C. multiflora, C. guianensis, C. oblongifolia, C. stellata, …
omvat.

Uitzicht
De gemiddelde hoogte van de Tauariboom bedraagt 40 meter. De stam is recht en heeft een gemiddelde diameter van 50 tot 120 cm. Hij heeft steunberen die tot 10 meter hoog kunnen worden. Het oogstbare rondhout kan, takken niet meegerekend, 15 tot 25 meter bereiken.

Kleur en tekening
Het hout is wit tot geelbruin. Het spinthout is geelbruin en onderscheidt zich van het kernhout.

Duurzaamheid
Het kernhout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse 5).

Tauari
Gemiddelde volumieke massa*		620 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Tangentiële krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Werken	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Buigsterkte		87 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		19 000 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		48 N/mm²
Schuifsterkte		n.t.b.
Hardheid (Monnin) – Kops		2.7
Hardheid (Janka) – Langs		4 200N

* bij houtvochtgehalte van 12 % / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Dikte	Doorgaans 26 /32 / 38 / 50 / 65 / 75 mm
Vaste breedtes	105/130/155/180/205 mm
Lengte	185 cm of langer (oplopend per 30 cm)

 

Humiriaceae, afkomstig uit Latijns-Amerika; Donkerrood tot roodbruin hout. Het kernhout onderscheidt zich duidelijk van het spinthout dat lichtrood tot vaal roze is; Aanwezigheid van een overgangsgebied tussen het spint- en het kernhout; Matig tot licht duurzaam hout, geschikt voor binnengebruik; Invoer van FAS-hout (First and Second) van topkwaliteit: bijna altijd zonder spint, merg of andere gebreken.

Herkomst
Zuid-Amerika.
Uchi is de commerciële benaming voor Sacoglottis  en Vantanea waartoe de soorten S. guianensis, S. glabra en V. parviflora, V. compacta behoren.

Uitzicht
De gemiddelde hoogte van Uchi bedraagt 20 tot 30 meter. De stam is recht en heeft een gemiddelde diameter van 60 tot 80 cm. Zijn steunberen kunnen tot 2 meter hoog worden. Het oogstbare rondhout kan, takken niet meegerekend, 9 meter bereiken.

Kleur en tekening
Het hout is donkerrood tot roodbruin. Het spinthout is lichtbruin tot vaal roze en onderscheidt zich van het kernhout.

Duurzaamheid
Het kernhout is matig tot licht duurzaam (omwille van de intraspecifieke variabiliteit schommelt de natuurlijke duurzaamheid tussen 3 en 4).

Uchi
Gemiddelde volumieke massa*		960 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Tangentiële krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Werken	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Buigsterkte		177 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		25 500 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		87 N/mm²
Schuifsterkte		n.t.b.
Hardheid (Monnin) – Kops		6.7N
Hardheid (Janka) – Langs		9 850N

* bij houtvochtgehalte van 12 % / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Dikte	Doorgaans 65/105/155/205 mm
Vaste breedtes	155/205 mm
Lengte	185 cm of langer (oplopend per 30 cm)

 

Moraceae, afkomstig uit Latijns-Amerika; Gele tot bruine houtsoort. Het kernhout onderscheidt zich duidelijk van het spinthout dat lichtgeel kleurt; Het hout vertoont fijne, lichtere strepen op de kwartieren door de aanwezigheid van gebandeerd parenchym; Matig duurzaam hout, geschikt voor binnengebruik; Invoer van FAS-hout (First and Second) van topkwaliteit: bijna altijd zonder spint, merg of andere gebreken.

Herkomst
Zuid-Amerika.
Guariuba-Murure is de commerciële benaming voor Clarisia racemosa.

Uitzicht
De gemiddelde hoogte van de Guariuba-Murure bedraagt 25 tot 35 meter. De stam is recht en heeft een gemiddelde diameter van 50 tot 80 cm. Het uitbaatbare rondhout kan, takken niet meegerekend, 15 tot 18 m. bereiken.

Kleur en tekening
Het hout heeft een geelbruine kleur. Het spinthout is lichtgeel en onderscheidt zich van het kernhout.

Duurzaamheid
Het kernhout ismatig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse 3).

Guariuba – Murure
Gemiddelde volumieke massa*		690 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Tangentiële krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Werken	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Buigsterkte		105 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		17 000 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		68 N/mm²
Schuifsterkte		n.t.b.
Hardheid (Monnin) – Kops		4.6 N
Hardheid (Janka) – Langs		7 900 N

* bij houtvochtgehalte van 12 % / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Terrasplank	21 x 145 / 120 / 100 mm
Vloerbalk	45 x 70 / 40 x 60 mm
Gevierschaald ruw (dikte)	20 / 26 / 32 / 40 / 52 / 65 mm
Gevierschaald ruw (breedte)	105 / 130 / 155 / 180 / 205 / 230 mm
Lengte	185 cm of langer (oplopend per 30 cm)

 

Caryocaraceae, afkomstig uit Latijns-Amerika; Lichtgeel tot grijsbruin hout. Het kernhout onderscheidt zich niet duidelijk van het spinthout dat crèmewit is; Azijngeur in vers bewerkte toestand die geleidelijk aan verdwijnt; Matig duurzaam hout dat zowel geschikt is voor buiten- als voor binnengebruik, maar niet in contact met de grond; Invoer van FAS-hout (First and Second) van topkwaliteit: bijna altijd zonder spint, merg of andere gebreken.

Herkomst
Zuid-Amerika, voornamelijk uit Costa Rica, Guyana en Colombia.
Piquia is de commerciële benaming voor Caryocar villosum.

Uitzicht
De gemiddelde hoogte van de Piquiaboom bedraagt 36 tot 45 meter. De stam is recht en heeft een gemiddelde diameter van 150 tot 200 cm. Het oogstbare rondhout kan, takken niet meegerekend, 21 meter bereiken.

Kleur en tekening
Het hout is lichtgeel tot grijsbruin. Het spinthout is crèmewit en verschilt weinig van het kernhout.

Duurzaamheid
Het kernhout is matig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse 3).

Piquia
Gemiddelde volumieke massa*		800 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Tangentiële krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Werken	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Buigsterkte		109 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		17 500 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		64 N/mm²
Schuifsterkte		n.t.b.
Hardheid (Monnin) – Kops		5 N
Hardheid (Janka) – Langs		5 000 N

* bij houtvochtgehalte van 12 % / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Dikte	Doorgaans 20 / 40 / 45 / 70 / 80 / 105 / 155 / 205 mm
Vaste breedtes	60 / 70 / 155 / 180 / 205 mm
Lengte	185 cm of langer (oplopend per 30 cm)

Anacardiaceae, afkomstig uit Latijns-Amerika; Roodbruin, vaal roze tot geelbruin hout in vers bewerkte toestand dat roodbruin tot donkerrood wordt, met verspreide donkerrode aders. Het kernhout onderscheidt zich duidelijk van het spinthout dat geelbruin is; Erg duurzaam hout, dat zowel voor binnen- als buitengebruik geschikt is; Invoer van FAS-hout (First and Second) van topkwaliteit: bijna altijd zonder spint, merg of andere gebreken.

Herkomst
Zuid-Amerika, voornamelijk uit Brazilië.
Muiracatiara – Gonçalo alves is de commerciële benaming voor Astronium spp. wat een verzamelnaam is voor de houtsoorten A. fraxinifolium, A. graveolens, A. balansae, A. urundeuva, ….

Uitzicht
De gemiddelde hoogte van Muiracatiara – Gonçalo alves bedraagt 25 tot 35 meter. De stam is recht en heeft een gemiddelde diameter van 60 tot 100 cm. Hij heeft steunberen. Het oogstbare rondhout kan, takken niet meegerekend, 14 tot 18 meter bereiken.

Kleur en tekening
Het hout is bruin tot donkerrood met verspreide zwarte aders in vers bewerkte toestand. Het spinthout is geelbruin en onderscheidt zich van het kernhout.

Duurzaamheid
Het kernhout is erg duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse I).

Muiracatiara – Gonçalo alves
Gemiddelde volumieke massa*		800 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Tangentiële krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Werken	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Buigsterkte		96 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		16 500 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		76 N/mm²
Schuifsterkte		n.t.b.
Hardheid (Monnin) – Kops		6.1 N
Hardheid (Janka) – Langs		8 870N

* bij houtvochtgehalte van 12 % / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Terrasplank (dikte x breedte)	19×140 et 21 x 145 mm
Lengte	185 cm of langer (oplopend per 30 cm)

Vochysiaceae, afkomstig uit Latijns-Amerika; Bruinroze tot bruinrood hout. Het kernhout onderscheidt zich matig van het spinthout dat soms geel, soms lichtbruin kleurt; Onaangename geur in vers bewerkte toestand; Matig duurzaam hout, geschikt voor binnen- en buitengebruik, maar niet in contact met de grond; Invoer van FAS-hout (First and Second) van topkwaliteit: bijna altijd zonder spint, merg of andere gebreken.

Herkomst
Zuid-Amerika, voornamelijk Brazilië en Guyana.
Mandioqueira is de commerciële benaming voor Quatea spp waaronder men de houtsoorten Q. paraensis, Q. homosepala, Q. acuminata, .. kan terugvinden.

Uitzicht
Mandioqueira is recht en heeft een gemiddelde diameter van 50 tot 80 cm. Hij heeft steunberen. Het bruikbare rondhout, takken niet meegerekend, kan 13 tot 20 meter bereiken.

Kleur en tekening
Het hout is vaal roze tot roodbruin. Het spinthout is bruingeel, maar onderscheidt zich weinig van het kernhout.

Duurzaamheid
Het kernhout is matig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse 3).

Mandioqueira
Gemiddelde volumieke massa*		760 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Tangentiële krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Werken	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Buigsterkte		82 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		12 500 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		71 N/mm²
Schuifsterkte		n.t.b.
Hardheid (Monnin) – Kops		3.7
Hardheid (Janka) – Langs		6 130N

* bij houtvochtgehalte van 12 % / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Terrasplank (dikte x breedte)	21 x 145 et 25 x 145 mm
Vloerbalk (dikte x breedte)	40 x 60 / 44 x 68 / 45 x 70 mm
Lengte	185 cm of langer (oplopend per 30 cm)

Lecythidacea uit Latijns-Amerika. Vers is het hout lichtbruin tot bloedrood, droog wordt het zalmroos tot bruinachtig rood. Het kernhout is duidelijk te onderscheiden van het geelwitte spint. Aanwezigheid van gomgangen waarvan de inhoud bij het drogen verpulvert. Zeer duurzaam hout dat geschikt is voor binnen en buiten. BELANGRIJK! Het geslacht Lecythis omvat verschillende soorten die onder de algemene naam Sapucaia worden verhandeld maar die verschillende duurzaamheidsniveaus hebben – waarvan sommige klasse 3 of 4! De topkwaliteit FAS (First and Second) wordt ingevoerd: zo goed als vrij van spint, hart en andere gebreken.

Herkomst
Zuid-Amerika, voornamelijk Brazilië.

Jarana of Sapucaia is de commerciële naam voor Lecythis spp. waaronder meerdere soorten vallen (L.lurida, L. prancei, …).

Boombeschrijving
Lecythis hebben voornamelijk een rechte stam met een gemiddelde diameter van 50 tot 80 cm.

Kleur en tekening
Het hout is lichtbruin tot bloedrood. Het spint is geelwit en onderscheidt zich van het kernhout.

Duurzaamheid
Het kernhout is zeer duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse I). Opgelet! Het geslacht Lecythis omvat verschillende soorten die onder de algemene naam Jarana/Sapucaia worden verhandeld, maar waarvan de duurzaamheid variabel is – sommige hebben een klasse 3 of 4!

Jarana / Sapucaia
Gemiddelde volumieke massa*		960 kg/m³
Radiale krimp	van 60 tot 30 % r.v.**	n.a.
	van 90 tot 60 % r.v.**	n.a.
Tangentiale krimp	van 60 à 30 % r.v.**	n.a
	van 90 à 60 % r.v.**	n.a.
Werken	van 60 à 30 % r.v.**	n.a.
	van 90 à 60 % r.v.**	n.a.
Buigsterkte		137 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		20 000 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		71 N/mm²
Afschuifsterkte		n.a.
Hardheid (Monnin) – kops		8.4 N
Hardheid (Janka) – langs		11 890 N

* aan 12 % houtvochtigheid / ** relatieve luchtvochtigheid

Commerciële afmetingen

Balk (dikte x breedte)	40 x 60 / 44 x 68 / 45 x 70 mm
Lengte	185 cm en meer (per trap van 30 cm)

Goupiaceae, afkomstig uit Latijns-Amerika; Rood tot geelbruine houtsoort. Het kernhout onderscheidt zich duidelijk van het spinthout dat geelbruin kleurt; Onaangename geur van ranzige boter in vers bewerkte toestand of tijdens de bewerking van het hout, die geleidelijk aan verdwijnt; Matig duurzaam hout, geschikt voor binnen- en buitengebruik, maar niet in contact met de grond; Invoer van FAS-hout (First and Second) van topkwaliteit: bijna altijd zonder spint, merg of andere gebreken.

Herkomst
Zuid-Amerika, voornamelijk uit Brazilië, Guyana, Peru, Suriname en Venezuela.
Cupiuba is de commerciële benaming voor Goupia glabra.

Uitzicht
De gemiddelde hoogte van de Cupiubaboom bedraagt 40 meter. De stam is recht en heeft een gemiddelde diameter van 50 tot 120 cm. Hij heeft steunberen. Het oogstbare rondhout kan, takken niet meegerekend,12 tot 20 meter bereiken.

Kleur en tekening
Het hout is baksteenrood tot geelbruin. Het spinthout is geelbruin en onderscheidt zich van het kernhout.

Duurzaamheid
Het spinthout is matig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse 3).

Cupiuba
Gemiddelde volumieke massa*		840 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Tangentiële krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Werken	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Buigsterkte		110 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		18 000 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		62 N/mm²
Schuifsterkte		n.t.b.
Hardheid (Monnin) – Kops		6.2 N
Hardheid (Janka) – Langs		9 870 N

* bij houtvochtgehalte van 12 % / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Dikte	Doorgaans 5 / 6 / 10 / 15 / 20 / 26 / 45 / 50 / 52 / 60 / 75 / 90 / 100 / 150 / 200 mm
Vaste breedtes	50 / 60 / 80 / 90 / 105 / 130 /155/180/205 mm
Lengte	50 / 100 / 150 / 185 cm en langer (oplopend per 30 cm)

Meliaceae, afkomstig uit Latijns-Amerika. Roodkleurig tot oranjebruinkleurig hout. Het kernhout onderscheidt zich duidelijk van het spinthout dat lichtroze tot grijs kleurt. Typische cedergeur (Cedrus), het is de kenmerkende geur van sigarenkistjes. Soms veelvuldige aanwezigheid van hars. Duurzaam hout, zowel geschikt voor binnen- als voor buitengebruik. Een grote hoeveelheid van het op de markt aangeboden Cedro is afkomstig uit jonge plantages en de eigenschappen van het hieruit afkomstig hout zijn vaak minder goed dan die van het hout afkomstig uit natuurlijke bossen. Invoer van FAS-hout (First and Second) van topkwaliteit: bijna altijd zonder spint, merg of andere gebreken.

Herkomst
Zuid- en Centraal-Amerika.
Cedro is de commerciële benaming voor Cedrela spp. en is een verzamelnaam voor meerdere soorten (C.odorata, C. fissilis).

Uitzicht
De gemiddelde hoogte van de Cedro bedraagt 25 tot 30 meter. De stam is recht en heeft een gemiddelde diameter van 50 tot 90 cm. De Cedro heeft steunberen met een hoogte tot 2 à 3 meter. Het bruikbare rondhout kan, takken niet meegerekend, 10 tot 20 meter bereiken.

Kleur en tekening
Het hout is rood tot licht roodbruin. Het spinthout is vaal roze en onderscheidt zich van het kernhout.

Duurzaamheid
Het kernhout is duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse 2).

Cedro
Gemiddelde volumieke massa*		590 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Tangentiële krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Werken	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Buigsterkte		73 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		11 000 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		45 N/mm²
Schuifsterkte		8 N/mm²
Hardheid (Monnin) – Kops		2.7 N
Hardheid (Janka) – Langs		2 050 N

* bij houtvochtgehalte van 12 % / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Dikte	Doorgaans26 mm
Breedte	80/105/130/155/180/205 mm
Lengte	185 cm en langer (oplopend per 30 cm)

Peuldrager, afkomstig uit Latijns-Amerika. Geel hout in vers bewerkte toestand, bruinoranje of donkerbruin hout in droge toestand. Het kernhout onderscheidt zich duidelijk van het spinthout dat grijswit is Licht kruidige geur. Matig duurzaam hout, geschikt voor zowel binnen- als buitengebruik, maar niet in contact met de grond. Invoer van FAS-hout (First and Second) van topkwaliteit: bijna altijd zonder spint, merg of andere gebreken.

Herkomst

Zuidelijke en centrale tropische bossen van Zuid-Amerika.
Angelim amargoso is de commerciële benaming voor Vatairea spp. Ducke en is de verzamelnaam voor meerdere houtsoorten (V. paraenensis, V. guianensis, V. lundellii, …).

Uitzicht
De gemiddelde hoogte van de Angelim amargoso bedraagt 15 tot 30 m. De stam is recht en heeft een gemiddelde diameter van 30 tot 160 cm. De stam heeft steunberen die tot 5 meter hoog kunnen worden. Het bruikbare rondhout kan, takken niet meegerekend, 8 tot 18 meter bereiken.

Kleur en tekening
Het vers gezaagde hout heeft een lichtgele kleur. In droge toestand wordt het oranje- tot donkerbruin met plaatselijk geelgroene tinten. Het spinthout onderscheidt zich van het kernhout door zijn grijswitte kleur.

Duurzaamheid
Het kernhout is matig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse 3).

Angelim amargoso
Gemiddelde volumieke massa*		750 kg/m³
Radiale krimp	De 60 à 30 % r.v.**	n.t.b.
	De 90 à 60 % r.v.**	n.t.b.
Tangentiële krimp	De 60 à 30 % r.v.**	n.t.b.
	De 90 à 60 % r.v.**	n.t.b.
Werken	De 60 à 30 % r.v.**	n.t.b.
	De 90 à 60 % r.v.**	n.t.b.
Buigsterkte		110 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		19 500 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		58 N/mm²
Schuifsterkte		n.t.b.
Hardheid (Monnin) – kops		5.6 N
Hardheid (Janka) – langs		8 050 N

* bij houtvochtgehalte van 12 % / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Terrasplank (dikte x breedte)	doorgaans 21 x 145 mm
Vloerbalk (dikte x breedte)	45 x 70 / 44 x 68 mm
Gevierschaald (dikte x breedte)	26 x 105 / 26 x 130 / 26 x 155 mm
Lengte	185 cm of langer (oplopend per 30 cm)

Hout afkomstig uit Latijns-Amerika; Roodbruin hout met soms oranjeachtige strepen; Onaangename geur van ranzige boter in groene of vochtige toestand die bij droging verdwijnt; Erg duurzaam hout, geschikt voor zowel binnen- als buitengebruik; Invoer van FAS-hout (First and Second) van topkwaliteit: bijna altijd zonder spint, merg of andere gebreken.

Herkomst
Het hele Amazonegebied van Zuid-Amerika, maar voornamelijk uit Brazilië en Guyana.
Angelim vermelho is de commerciële benaming voor de botanische soort Dinizia excelsa Ducke.

Uitzicht
De gemiddelde hoogte van de Angelim vermelho bedraagt 65 meter. De stam is recht en heeft een gemiddelde diameter van 110 tot 180 cm. De Angelim vermelho heeft grote en hoge steunberen. Het bruikbare rondhout kan, takken niet meegerekend, 20 tot 30 meter bereiken!

Kleur en tekening
Het vers gezaagde hout is roodgeel gekleurd met oranjeachtige strepen. Het hout wordt roodbruin ten gevolge van de lichtoxidatie (UV). Het spinthout is vaal roze gekleurd en vertoont soms weinig verschil met het kernhout.

Duurzaamheid
Het kernhout is erg duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse I).

Omwille van de moeilijkheden bij droging wordt het hout vooral voor buitengebruik aangewend.

Angelim vermelho
Gemiddelde volumieke massa*		1 070 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Tangentiële krimp	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Werken	60 tot 30 % r.v.**	n.t.b.
	90 tot 60 % r.v.**	n.t.b.
Buigsterkte		160 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		26 000 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		89 N/mm²
Schuifsterkte		n.t.b.
Hardheid (Monnin) – Kops		17.1N
Hardheid (Janka) – Langs		13 500 N

* bij houtvochtgehalte van 12 % / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Dikte	Doorgaans 5 / 6 / 10 / 15 / 20 / 26 / 45 / 50 / 52 / 60 / 75 / 90 / 100 / 150 / 200 mm
Breedte	50 / 60 / 80 / 90 / 105 / 130 /155/180/205 mm
Lengte	50 / 100 / 150 / 185 cm et plus (oplopend per 30 cm)

Europese douglas of uit Noord-Amerika ingevoerde Oregon Pine; zalmkleurig tot roodachtig bruin kernhout, roomkleurig wit tot geel spinthout; rechte draad, grove nerf en vaak fraaie vlammen op dosse; gecommercialiseerd in planken, battens en balken; een van de meest polyvalente houtsoorten op de Belgische markt; talloze toepassingen voor binnen: traptreden, parket, plankenvloeren, meubelen, plafonds, schroten; ook voor dragende structuren, gevelbekleding, balustrades, dakoversteken, snijfineer; buitenschrijnwerk zoals ramen en deuren;

Herkomst.
Oregon Pine of Europese douglas zijn de commerciële namen voor de botanische soort Pseudotsuga menziesii (Mirb.) Franco. De Namenlijst der voornaamste in België gebruikte houtsoorten (NBN 199) maakt een onderscheid tussen de uit Noord-Amerika ingevoerde Oregon pine (nr. 416) en de Europese douglas (nr. 108). Toch gaat het om eenzelfde botanische soort.

Oregon Pine
Het groeigebied van Oregon pine ligt verspreid over Noord-Amerika:

• een strook van 2000 kilometer langs de westkust, tussen de 35ste en 55ste breedtegraad;
• de vlakte tussen de Stille Oceaan en het Cascadengebergte;
• het Vancouver-eiland in de Canadese provincie British Columbia;
• de Amerikaanse staten Washington en Oregon.

Europese douglas
Rond 1830 voerden Groot-Brittannië en later ook Duitsland de douglasspar in als parkboom. Pas in het begin van de 20ste eeuw werden de eerste bosbestanden aangeplant. Na WOII veroorzaakt zijn economische waarde de echte doorbraak.
Vandaag groeit driekwart van de Europese douglassparren in Frankrijk en Duitsland. Toch verspreidt het groeigebied zich ook over Groot-Brittannië, Spanje, België, Nederland, Italië en Ierland.

Groei
In natuurlijk verband groeit de Oregon pine in gemengde naaldhoutbossen. Het is een pioniersboom en zijn zaailingen gedijen goed op braakliggende gronden. Toch groeit hij niet in de schaduw van andere bomen, die hem op termijn dan ook verdringen. Daarom haalt het gros van de bomen hun natuurlijke verjonging niet. De soort leeft vooral op na bosbranden.
Het hout uit primaire bossen heeft een fijnere draad en minder kwasten dan het hout uit cultuurbossen. De Europese douglas heeft een groot aanpassingsvermogen en is de belangrijkste houtsoort voor herbebossingen.

Kleur en tekening
Het kernhout is zalmkleurig tot roodachtig bruin, en verkleurt in roodtinten onder invloed van het licht. Het spinthout is roomkleurig wit tot geel.
Het hout gaat abrupt over van vroeg- naar laathout. Dat is goed te zien aan de groeiringen. Op het radiale vlak veroorzaakt dat strepen op het kopse ringen. Op het tangentiële vlak zorgen kleurverschillen voor een fraaie vlammentekening.
Het hout heeft meestal een rechte draad en een grove nerf, vooral bij bomen van de tweede generatie. Op het kwartierse vlak heeft het een vrij fijne structuur met kleine, maar goed zichtbare houtstralen.
Oregon pine of Europese douglas bevat weinig harsgangen, maar wel veel harszakken. Bij versgezaagd hout levert dat een typische citroengeur op, die verdwijnt bij het drogen.

Densiteit
Oregon pine is een matig zware houtsoort. Toch is het een van de hardste naaldhoutsoorten, met een goede buigweerstand. In tegenstelling tot de meeste andere naaldhoutsoorten, verminderen de sterkte en de textuur van het hout niet door de verbreding van de groeiringen. Zo is het hout uit bossen van laaggelegen kuststreken ondanks de heel smalle groeiringen – van nauwelijks 1 mm – toch zachter (en minder kleurrijk).
De densiteit van aangeplant hout is dan ook vergelijkbaar met die van Oregon pine van de eerste generatie.

Duurzaamheid
Het kernhout is matig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse III) en is gevoelig voor aantasting door termieten. Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V). Het hout is ook goed bestand tegen zwakke zuren (zoals azijnzuur) en alkalische stoffen.

Droging en vochtgehalte
Oregon pine droogt gemakkelijk, met weinig vervormingen. Toch is het aangewezen het hout trager te laten drogen dan andere naaldhoutsoorten. Anders kan het scheuren. Drogen bij een luchttemperatuur van meer dan 70 °C beperkt harsuitscheiding achteraf. Kleinere secties drogen zowel in openlucht als in een droogoven.

Bewerking
Hout met fijne groeiringen is gemakkelijk bewerkbaar. De bewerking wordt moeilijker bij hout met groeiringen van 5 mm of meer, of bij hout met veel kwasten. Het laathout kan dan loskomen van het vroeghout. Toch leveren de huidige technieken een mooi glad oppervlak op. De harsrijke delen vervuilen het gereedschap soms.

Verlijmen
Oregon pine is goed verlijmbaar met alle gangbare lijmtypes. Vooral voor gelijmde gelamelleerde toepassingen is Oregon pine uiterst geschikt.

Afwerking en behandeling
Oregon pine voor buitenschrijnwerk vereist in principe geen verduurzamingsbehandeling, tenminste als alle spinthout eerst zorgvuldig wordt verwijderd. Een behandeling volgens procedé C1 voorkomt verblauwing.
Voor timmerwerk is een preventieve verduurzaming nodig volgens procedé A2.1.
Vóór u het hout afwerkt is het aangewezen de harsrijke stukken te ontvetten. Zandstralen of borstelen leveren prima resultaten. Het laathout en de typische vlammentekening komen dan beter tot hun recht.

Bevestigen
Wilt u het hout bevestigen? Boor het dan voor of gebruik een schietpistool, want het splijt gemakkelijk – vooral als u het met de hand wilt nagelen. Komt het hout in contact met metaal? Dan dreigt corrosie en verkleuring, zeker als het vochtgehalte meer dan 18 à 20% bedraagt. Bevestig het dan met roestvrij staal.

Kwaliteitsnormen

Schrijnwerk
Nr. 2 Clear & Better garandeert de topkwaliteit van het uit Noord-Amerika ingevoerde hout met heel weinig spint en gezonde kwastjes, zoals bij de hiervan afgeleide Oregon Kroon-kwaliteit voor fijn schrijn- en meubelwerk.

Timmerwerk
NBN EN 14081 de referentie voor de CE-markering van constructiehout.
Select & Merchantable garandeert de kwaliteit van Oregon Pine. De visuele sterkte wordt aangeduid:

• met SS (Special Structural) of GS (General Structural) volgens de Britse norm BS 4978;
• met S4, S6, S8 of S10 volgens de Belgische norm STS 04 (waarbij S6 en S8 respectievelijk overeenkomen met de Britse labels GS en SS).

Oregon pine/Europese douglas
Gemiddelde volumieke massa*		550 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,8%
	90 tot 60% r.v.**	1,2%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,3%
	90 tot 60% r.v.**	1,9%
Werken	60 tot 30% r.v.**	2,1%
	90 tot 60% r.v.**	3,1%
Buigsterkte		89 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		13.500 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		50 N/mm²
Schuifsterkte		9,5 N/mm²
Hardheid (Janka) – Kops		4020 N
Hardheid (Janka) – Langs		2940 N

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Timmerhout
Dikte	65 mm	80 mm
Breedtes	155/180 mm	205/230 mm
Schrijnwerk
Dikte	26/32/52/65/80/105/130/155 mm

Lengte

245/305/365/425/490/550/610 cm (670/730/790/855/915/975/1035/1095/1160/1220 cm ook verkrijgbaar, maar zeldzamer

meest toegepaste loofhoutsoort van bij ons wordt ook uit (vooral Noord-)Amerika ingevoerd licht- tot goudbruin of tot rozebruin groeit vooral in bladverliezend loofbos van gematigde streken niet te verwarren met Tasmanian oak, Chilean oak, Braziliaans eiken of Aziatisch eiken voor het uitzicht van Europees eiken is er een Belgische kwaliteitsnorm.

Herkomst
De eik groeit in het noordelijke halfrond, tussen de 45ste en de 50ste breedtegraad. In Europa ligt het groeigebied wat hoger door het zeeklimaat, in Noord-Amerika wat lager door het landklimaat. In België gebruiken we vooral eikenhout uit Europa en Noord-Amerika. Maar over de hele wereld (Java, Indochina, Midden- en Zuid-Amerika, …) komen nog honderden eikensoorten voor (Quercus spp.).
De naam ‘eiken’ geldt eigenlijk alleen voor bomen van het geslacht Quercus. Met die naam zonder toevoegingen, bedoelt men hout van de Europese eik (Quercus petraea, de wintereik, of Quercus robur, de zomereik).

Kleur en tekening
In Amerika vinden we twee grote groepen: wit Amerikaans eiken en rood Amerikaans eiken. Europees eiken lijkt het meest op wit Amerikaans eiken. Het kernhout van wit eiken is licht- tot goudbruin. Rood eiken is lichtbruin tot rozebruin. Bij allebei steekt het kernhout fel af tegen het bleke spint.
Bij kops hout zie je de groeiringen duidelijk en scherp. Tangentiaal of dosse gezaagd eiken heeft een vlamtekening. Met een loep zie je de vaten duidelijk zichtbaar in ringen gegroepeerd. Die vaten zijn in voorjaarshout tien keer groter dan in het najaarshout.
Op het radiale (kwartiers gezaagde) vlak zie je donkere strepen als begrenzing van de groeiringen. Worden de houtstralen overlangs doorgesneden? Dan zie je ze als spiegels.

Verschillen
Rood eiken heeft open vaten, grotere groeiringen en een grovere tekening dan wit eiken. Daar sluiten inhoudsstoffen de vaten. Rood eiken is minder duurzaam dan wit eiken, maar gemakkelijker te verduurzamen.
De kapcyclus van eik ligt tussen de 120 en 250 jaar. In Europa heeft het stamhout pas een diameter van ±60 cm na 150 jaar. In Amerika duurt dat nog geen 80 jaar voor de ‘red oak’.
Amerikanen zagen hun rondhout bijna allemaal in dosse, al gebeurt het ook steeds vaker kwartiers of half-kwartiers. Na elke zaagsnede draaien ze het een kwartslag met de klok mee. Ze kiezen steeds vaker voor vaste breedtematen in plaats van vallende breedte. Ze werken nog altijd met Engelse maten. Europese zagers verzagen het rondhout meestal op kwartier. Zij houden meer rekening met de toepassing. De zware maten zijn steeds moeilijker te krijgen.

Duurzaamheid
Amerikaans rood eiken is weinig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse IV). Amerikaans wit en Europees eiken zijn matig duurzaam tot duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse II/III).

Kwaliteitsnormen
Voor de uitzichtkwaliteit van Europees eiken, hebben we een Belgische norm: NBN EN 975-1: 2009. Gezaagd hout – indeling van loofhout op uiterlijk – deel1: eik en beuk.
Amerikaans eiken heeft meestal zijn eigen kwaliteitsnormen. Het Amerikaanse systeem of cutting-systeem bepaalt een percentage van het houtoppervlak dat foutvrij moet zijn. In het Europese systeem wordt dan weer aan elk gebrek een maximale limiet opgelegd.
De benaming ‘eerste keus’ voor gezaagd hout houdt geen wettelijke bepaling in. Een kwaliteitsaanduiding slaat in principe op het aantal gebreken en hun grootte, niet op de zaagwijze. Welke kwaliteit u nodig hebt, hangt af van de toepassing.

Droging en vochtgehalte
Nat eiken in een keer snel drogen? Dat geeft vervormingen, scheuren of collaps. Bij dat laatste krimpt het hout in het midden sterker dan aan de randen. De krimp van nat tot 12% is ongeveer 2,2% radiaal en 5,6% tangentiaal.
Drogen in twee stappen geeft goede resultaten. Na het zagen gebeurt een voorselectie op kwaliteit. Dan wordt het hout meestal een half jaar aan de lucht gedroogd, tot het een vochtgehalte heeft van 35-40%. Dat gebeurt uit de zon en al te droge of harde wind. Dan gaat het hout richting droogkamer. Het wordt er versneld gedroogd tot het nodige vochtgehalte.
Goed gedroogd eiken is stabiel van vorm. Bij een relatieve luchtvochtigheid van 50% is het evenwichtsvochtgehalte in het hout zo’n 11%. Binnenshuis schommelt de luchtvochtigheid tussen 30 en 60%. Inlands eiken krimpt of zwelt dan ongeveer 0,8% (radiaal) en 1,2% (tangentiaal).
Veel Noord-Amerikaans eiken wordt gedroogd ingevoerd.

Bewerking
Eiken kunt u zowel machinaal als met de hand goed bewerken. 20° is de ideale hoek van het snijgereedschap voor glad werk. Draait u droog eiken? Dan wordt uw gereedschap snel bot. Hete stoom en een spanmal helpen het te buigen. Vooral Europees eiken is hiervoor geschikt. Het hout mag dan maximaal 60 mm dik zijn.

Verlijming, afwerking en bevestiging
Eiken laat zich goed lijmen, beitsen en lakken. Amerikaans eiken bevat minder looizuur dan de Europese variant. Daarom kunt u alleen die laatste roken of logen om hem ouder te doen uitzien.
Eiken heeft de neiging te splijten: voorboren voor schroeven en spijkeren is de boodschap. Het looizuur in eiken doet het hout blauwzwart verkleuren rond ijzerhoudend materiaal en lichtbruin rond koper of messing. Gebruik dus roestvaste bevestigingsmiddelen.

Toepassingen
Voor snijfineer en parket is eiken heel geschikt. Verder ook voor:

• binnendeuren
• meubels
• binnenbetimmering
• plint- en lijstwerk
• trappen binnen
• buitendeuren(*)
• buitenschrijnwerk(*)
• gevelbekleding(*)
• bouwhout (vloeren, balklagen en gordingen)
• waterbouwkundige werken(*)

(*) Amerikaans rood eiken is niet geschikt voor deze toepassingen.

Eikenhout, Europees of Amerikaans
Gemiddelde volumieke massa*		710 kg/m³
Radiale krimp	van 60 tot 30 % r.v.**	0,8 %
	van 90 tot 60 % r.v.**	1,2 %
Tangentiële krimp	van 60 tot 30 % r.v.**	1,2 %
	van 90 tot 60 % r.v.**	2,1 %
Werken	van 60 tot 30 % r.v.**	2 %
	van 90 tot 60 % r.v.**	3,3 %
Buigsterkte		97 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		12 500 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		50 N/mm²
Schuifsterkte		10 N/mm²
Hardheid (Janka) – kops		4 900N
Hardheid (Janka) – langs		6 049 N

*aan 15% houtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Europees eiken ongeschaafd*	Amerikaans eiken ongeschaafd*
Paneel- en lijsthout: Dikte: 13/15/18/20 mm	Dikte: 26(4”/4”)/32(5”/4”)/40(6”/4”)/52(8”/4”)/65(10”/4”)/80(12”/4”) mm in vallende breedtes van 155 mm en breder met een beperkt percentage van 100 mm en breder
Boolhout: Dikte**: 18/27/34/41/52/65/70/80 mm
Gekantrecht hout: Dikte: 27/34/41/52 mm Breedte: 100 mm en meer Lengte: 400 tot 2100 mm en meer	Vaste breedtes: 26×105/26×130/26×155/26×180/ 26×205 mm
Friezen: Dikte: 20/27/32/41/52 mm Breedte: 40/50/60/70/80/90 mm Lengte: 250 tot 2100 mm opgaand per 50 mm	Lengtes: 2150 tot 4900 mm, opgaand per 300 mm
Kepers: 27×27/30×30/40×40/50×50/60×60/70×70/ 80×80/100×100 en hout voor kapconstructies in lengtes van 400 tot 1500 mm en meer

* Europees eiken wordt geleverd zonder spint. Bij Amerikaans eiken wordt spint meegeleverd en in de prijs verrekend.
** Bij hout op bool (houten platen met aan weerszijden nog spint en schors):

• gelden de aangegeven diktematen voor gedroogd hout. Ongedroogd geleverd is het dus wat dikker.
• is de breedte variabel. De breedte van het stamblok bepaalt natuurlijk in grote mate de breedte van de plaat eikenhout. Zie NBN 219.01 voor het meten.

bleke Europese of Noord-Amerikaanse houtsoort; niet-duurzaam hout; hard, soepel, heel elastisch en veerkrachtig; ingevoerde kwaliteit: FAS (First and Second), meerbepaald FAS F 1 F 80-20 (First One Face, met op één zijde 80% eerste keuze).

Herkomst
Essen is de commerciële naam voor de botanische soort Fraxinus excelsior L. en behoort tot de familie van de Oleaceae. Het is de grootste boom van het geslacht Fraxinus in Europa, en ook de belangrijkste voor de houtproductie.

In Noord-Amerika zijn zes van de achttien essensoorten belangrijk voor de houtmarkt. Zij vallen onder ‘black ash’ (Fraxinus nigra) of ‘white ash’ (de andere vijf soorten).

In West- en Midden-Europa vinden we de gewone es in vlaktes en middelhoge gebergten. In het noorden grenst zijn verspreidingsgebied aan het zuiden van Noorwegen, Zweden en Finland. In het oosten reikt het tot de centrale vlakten van Rusland. En in het zuiden komt het tot het noorden van Spanje en Italië, en het zuiden van ex-Joegoslavië en Bulgarije. In België komt de gewone es vooral voor in de Condroz-streek, het land van Gaume, Thiérarche, het gebied tussen Samber en Maas, en de leemstreek. Op zandgronden vindt u hem veel minder, en in de Ardennen prijkt hij alleen op hellingen langs rivieren.

Uitzicht
De gewone es is een grote boom, met een rechte stam en vrij afgeronde kruin. Hij wordt vaak dertig meter hoog, soms zelfs meer dan veertig (met de juiste waterhuishouding).

Kleur en tekening
Essen is lichtgekleurd met een heterogene porositeit. Net na het kappen is het kernhout parelmoerachtig wit met een roze of groenachtige schijn. Na droging kan het geler of bruiner worden. Het spint is er niet van te onderscheiden.

Hoe dikker de stam en hoe ouder de boom, hoe vaker het hart donkerbruin tot zwart is. Dat tast de mechanische eigenschappen van het hout niet aan. In een tussenfase is die verkleuring soms heel gegeerd, voor houtwerk of snijfineer. Het hout ziet er dan sterk geaderd uit, met een donkergroene schijn. Dan heet het olijfessen.

De jaarringen van essen zijn goed zichtbaar. Op kwartier heeft het strepen en op dosse een vlamtekening. De smalle, homogene parenchymstralen vormen een fijne spiegel op kwartier. De draad is meestal recht en regelmatig.   

Duurzaamheid
Essen is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V). Het is gevoelig voor vervuring en de spinthoutkever.

Droging en vochtgehalte
Essen moet u voorzichtig drogen, wegens de grote lineaire krimp en de kans op verkleuring. Eventuele vervormingen door te hoge temperaturen kunnen verdwijnen bij herconditionering.   

Het uit Noord-Amerika ingevoerde essenhout heeft bij aankomst een vochtgehalte van 10 tot 12%.

Bewerking
Essen verzagen is gemakkelijk. Het versnijden ook, als het hout eerst een hydrothermische behandeling onderging. Het is een van de beste houtsoorten voor buigwerk: het is flexibel, en stomen vermindert zijn sterkte niet. Het heeft ook vaak een perfect rechte draad, zonder kwasten of scheuren. Ideaal voor buigwerk dus. Daarom was het een van de beste houtsoorten voor tennisraketten. Essen verlijmen? Ook geen probleem. Voor het verlijmen van fineer kiest u voor lijm met een hoge viscositeit om doorvloei van de lijm doorheen de fineerlagen te voorkomen. Boor het hout voor als het hard is en u het moet vernagelen of vijzen. Het hout laat zich goed afschuren.

Afwerking
Essen kunt u goed beitsen. Het is ook een geschikte ondergrond voor vernissen. Gebruikt u acryl-PU-vernissen en uv-filters? Dan behoudt u de oorspronkelijke bleke kleur. Gebruik geen nitrocellulose of alkydvernis.

Toepassingen

• gereedschapsstelen;
• ladders;
• stiften;
• geraamten van lichte bootjes;
• fineer;
• meubelen;
• (wand)betimmering;
• trappen;
• parket;
• binnenschrijnwerk;
• kuiperij.

Essen
Gemiddelde volumieke massa*		700 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,8 %
	90 tot 60% r.v.**	1,2 %
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,4 %
	90 tot 60% r.v.**	2 %
Werken	60 tot 30% r.v.**	2,2 %
	90 tot 60% r.v.**	3,2 %
Buigsterkte		114 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		12.000 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		51 N/mm²
Schuifsterkte		14,6 N/mm²
Hardheid (Janka) – Langs		6140 N

 

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Inlands essen
In platen (op bool) verzaagd	27/42/52 mm dik
Noord-Amerikaans essen
Dikte	26*/32/40/52/65/80/105 mm
Breedte	Variabel, van 15,5 cm en meer (opgaand per 1 duim), gemiddeld 20,5 cm
Lengte	Tussen 2,15 en 3,95 m (soms ook 4,25 m en meer)
*Kan ook in vaste breedtes van 105/130/155 mm

 

ook bekend als ‘American Tulipwood’; zacht, weinig duurzaam hout uit het Oosten van Noord-Amerika; geel- tot bruingroen kernhout contrasteert met witachtige spint; alleen voor binnentoepassingen waarvoor geen slijtweerstand nodig is; in België vooral PRIME-kwaliteit: FAS/FAS 1 face 80/20 of beter, volgens de NHLA-sorteerregels; moet bijna altijd gekleurd worden.

Herkomst
Tulpenboomhout is de commerciële naam voor de botanische soort Liriodendron tulipifera L.Die naam dankt het aan zijn geelgroene tulpvormige bloemen met oranje strepen. In de VS heet het vaak – misleidend – yellow poplar. Tulpenboomhout behoort tot de familie van de Magnoliaceae en komt uit het Oosten van Noord-Amerika. Dat is het gebied tussen de Atlantische kust in het Oosten (vanaf het Zuiden van Connecticut tot het Noorden van Florida), het Zuiden van Michigan en Mississippi in het Westen. Het optimale groeigebied ligt in het centrum: Tennessee, Kentucky en West-Virginia.

Uitzicht
Dit zijn grote bomen: ze kunnen tot 50 meter hoog worden. De stam is recht en heeft soms een diameter van meer dan 2 meter.

Kleur en tekening
Het kernhout is geelgroen tot bruingroen, en steekt fel af tegen het witachtige spint. De spinthoutzone is smal in oude bomen en heel breed in aangeplante exemplaren. De draad is recht. De nerf heeft een fijne, gelijkmatige structuur. Omdat tulpenboomhout kleurverschillen en vlekvormige verkleuringen heeft, moet het haast altijd worden gekleurd.

Duurzaamheid
Het kernhout van Tulpenboomhout is weinig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse IV), het spint is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).

Droging en vochtgehalte
Tulpenboomhout wordt gedroogd in de VS en ingevoerd met een houtvochtgehalte van 8 tot 10%. Het is licht, zacht en heeft de neiging om opnieuw vocht op te nemen bij verhoogde luchtvochtigheid. Deskundig gedroogd tulpenboomhout werkt weinig. De gemiddelde volumieke massa bij 12% vochtgehalte is 450 kg/m³.

Bewerking, afwerking en verlijming
Bewerken, afwerken, kleuren, lijmen en bevestigen van tulpenboomhout gaan gemakkelijk.

Toepassingen

• meubelen;
• lijsten;
• binnenschrijnwerk (ramen & deuren);
• keukenkasten;
• draaiwerk;
• beeldhouwwerk;
• speelgoed;
• muziekinstrumenten (bv. piano’s);
• kwaliteitskisten;
• fineer.

Tulpenboomhout
Buigsterkte	63 N/mm²
Elasticiteitsmodulus	10.300 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)	36 N/mm²
Schuifsterkte	7,6 N/mm²
Hardheid (Janka) – Kops	2.490 N
Hardheid (Janka) – Langs	2.000 N

Commerciële afmetingen

Dikte	26 mm	32 mm	40 mm	52 mm	65 mm
Breedtes	Gevierschaafd 10 cm en breder Ook vaste breedtes 105/130/155/180 mm	Gevierschaafd 10 cm en breder	Gevierschaafd 10 cm en breder	Gevierschaafd 10 cm en breder	Gevierschaafd 10 cm en breder
Lengte	245 cm en langer, met max. 5% 185 cm en meer toegelaten

gecommercialiseerd als ‘beuken’; sterke, harde en splintervrije houtsoort; gemakkelijk bewerkbaar; witachtig tot lichtbruin kernhout dat verdonkert; soms gestoomd, wat het hout roze maakt; niet duurzaam en gebruikt voor binnentoepassingen; talloze binnentoepassingen zoals trappen, (intensief belopen) parket en plankenvloeren, stoelen en andere meubelen, kleine gebruiksvoorwerpen; schilfineer en multiplex voor interieurinrichting, (gebogen) paneelbekleding, werktafels, (school)meubelen; dé houtsoort voor buigwerk; geklasseerd op basis van uitzicht volgens Europese norm (NBN EN-975-1 : 1996. Gezaagd hout – Indeling van loofhout op uiterlijk – Deel 1: Eik en beuk).

Herkomst
Het beukengeslacht Fagus telt weinig botanische soorten. België commercialiseert bijna uitsluitend hout van de gewone beuk (Fagus sylvatica).
De beuk groeit het best op leemhoudende gronden met voldoende vocht, humus en kalk. Hij komt voor van op het Europese vasteland tot aan de Zwarte Zee, met twee optimale groeigebieden: het Franse Centraal Massief en de zuidelijke Bosnische Karpaten. Ook in Belgisch en Frans Lotharingen en de Vogezen groeien beuken.

‘Rode’ beuken
Sommige beuken hebben een ‘valse’ rode kern. Een vlies (thyllen) sluit dan de houtvaten af. De begrenzing ervan loopt soms parallel met de jaarringen, maar kan ook grillig zijn. ‘Rode’ beuken zijn minderwaardig aan de gewone ‘witte’. Er is nog geen eenduidige verklaring waarom in sommige streken meer ‘rode’ dan ‘witte’ beuken voorkomen.

Uitzicht
De meeste beuken worden geveld na 80, maximaal 120 jaar. Dan is zijn diameter ongeveer 1,2 meter. De stam is gemiddeld 30 meter hoog, waarvan 9 meter takkenvrij.

Kleur en tekening
Het kern- en spinthout van de beuk verschillen weinig van kleur. Versgezaagd is het kernhout witachtig of heel lichtbruin. Het verdonkert tot licht geelbruin onder invloed van lucht en licht. Gestoomd beukenhout is veel rozer.
Beukenhout heeft een rechte, soms golvende draad en een fijne nerf. Het heeft een gelijkmatige structuur met weinig tekening. Op dosse vertoont het vage vlammen, op kwartier geen speciale tekening op kleine spiegels na (overlangs doorgesneden stralen). Op onzuivere kwartiervlakken vallen de aangesneden stralen op als min of meer lusvormige lijntjes van 1 tot 4 mm.

Duurzaamheid
Beukenhout is niet duurzaam en dus gevoelig voor aantasting door insecten en schimmels. Boktorlarven maken na het vellen soms ovale gangen van 5 tot 8 mm hoog in de stammen. Daarom is het aangewezen het versgekapte hout meteen te verwerken.

Droging en vochtgehalte
Beukenhout droogt meestal snel, maar met een grote kans op scheuren en vervormingen. Dat komt door het grote verschil tussen de radiale en tangentiële krimp. Droog het boolhout eerst in de openlucht voor het in de droogkamer gaat. Blijft de temperatuur enige tijd constant boven de 60 °C? Dan krijgt het hout een rozeachtige kleur.

Bewerking
Beukenhout is gemakkelijk bewerkbaar, zowel machinaal als met de hand. Toch gaat dat iets beter met hout uit de optimale groeigebieden (Frankrijk, Centraal- en Oost-Europa). Dat heeft een mildere structuur en is gemakkelijker bewerkbaar dan het hardere en splinterige hout uit de noordelijke groeigebieden. Door het te schaven, krijgt het een fraai glad oppervlak.
Versgezaagd hout of inwendige droogspanningen doen zaaggereedschap soms klemmen in de lengte. Gebruik scherp gereedschap in gunstig weer. Anders veroorzaakt het schuren van de zaag donkere brandplekken.

Stomen
Stomen geeft beukenhout een rozeachtige kleur en verzacht de soms grote kleurverschillen in het kernhout. De stoomtijd bepaalt de kleur. Bij hout met een vochtgehalte van 20% duurt het stomen maximaal drie dagen bij 80 à 90 °C.
Daarnaast maakt stomen het hout ook elastischer, wat het buigwerk vergemakkelijkt. Het neutraliseert ook de groeispanningen en vermindert de kans op vervormingen en scheuren bij de bewerking.

Buigen
Beukenhout buigen kan op twee manieren:

• Dun gezaagd hout of fineer wordt in mallen gelijmd en tot de gewenste vorm geperst.
• Massief hout wordt eerst gestoomd om het elastisch te maken, waarna een buigmachine het in de gewenste vorm buigt. Als het afkoelt, verliest het hout zijn plasticiteit en behoudt het zijn vorm.

Schilfineer
Gestoomd beukenhout is gemakkelijk te schillen voor fineer- of multiplextoepassingen. Met een fineermes stript u de ronddraaiende stam. Zo krijgt het hout een licht golvende tekening.

Snijfineer
Niet-gestoomd wit beukenhout wordt ook gesneden tot fineer. Daarvoor is het aangewezen hout te kiezen zonder waarneembaar hart. De gekantrechte en hartgekloofde blok wordt dan laag voor laag afgesneden, wat een vlamtekening oplevert op dosse. Kwartiers snijden? Dat kan ook. De kwartronde blok wordt dan laag voor laag afgesneden in de richting van de stralen. Dat maakt de spiegels zichtbaar.

Bevestigen
Wilt u het hout nagelen of schroeven? Boor het dan voor.

Afwerking en behandeling
Lijmen, lakken, politoeren of beitsen leveren geen problemen op. Beukenhout neemt wel onregelmatig product op. Wilt u een egaal gekleurd oppervlak? Laat het kleuren dan over aan een vakman. Het hout heeft open poriën en neemt gemakkelijk verduurzamingsproducten op.

Toepassingen

• (intensief belopen) parket en plankenvloer voor sportzalen, vergaderzalen, banken, hotels;
• schilfineer en multiplex voor interieurinrichting, (gebogen) paneelbekleding, werktafels, (school)meubelen;
• trappen;
• stoelen en andere zitmeubelen (zowel de zichtbare als onzichtbare delen);
• tafelpoten en onderstellen (soms tafelbladen);
• lattenbodems;
• kindermeubelen, -boxen, -stoeltjes;
• speelgoed, schaakspelen, blokkendozen;
• kleine houten voorwerpen;
• draaiwerk;
• keukengerei zoals eetplanken, eierdopjes, schepjes, zandlopers;
• tandenstokers;
• borstels;
• schrijfgerief, latten, pennendozen;
• decoratieve gadgets.

Beukenhout
Gemiddelde volumieke massa*		700 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,9%
	90 tot 60% r.v.**	1,2%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,5%
	90 tot 60% r.v.**	2,5%
Werken	60 tot 30% r.v.**	2,4%
	90 tot 60% r.v.**	3,7%
Buigsterkte		113 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		13.000 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		54 N/mm²
Schuifsterkte		10 N/mm²
Hardheid (Janka) – Kops		8430 N
Hardheid (Janka) – Langs		7060 N

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Boolhout
Dikte	26/32/34/40/41/52/65/70/80 mm
Diameter	40 cm en meer (meestal 57 cm en meer)
Lengte	minimaal 250 cm
Bekantrecht hout
Dikte	16/20/26/40/52 mm
Breedte	8 cm en breder
Lengte	50 cm en langer
Bekantrecht trappenhout
Dikte	40/52 mm
Breedte	23 cm en breder
Lengte	50 tot 110 cm en langer, 350 cm en langer
Friezen
Dikte	26 mm
Breedte	80/105/130 mm
Lengte	50 cm en langer
Kepers
Dikte x breedte	50×50/60×60/70×70/80×80/90×90 mm 100×100/105×105/120×120/140×140 mm 150×150 mm
Fineer
Dikte	0,6 mm (van 0,3 tot 2,8 mm op aanvraag)
Breedte	10 cm en breder
Lengte	210 tot 250 cm (deuren), 250 tot 300 cm (plaatmateriaal), 340 cm (lange panelen)

bleke, witachtige houtsoort; goede slijtweerstand en matig werkend; wordt soms ‘ivoorhout’ genoemd; alleen geschikt voor binnen; FAS (First and Second) voor topkwaliteit: zonder hart en zo goed als altijd vrij van fouten, meestal KD ingevoerd.

Herkomst
Guatambu is de commerciële naam voor Balfourodendron riedelianum Engl. en behoort tot de familie van de Rutaceae. Vooral in Nederland wordt het ook ivoorhout genoemd. Verwar het niet met pau amarelo (Euxylophora paraense), of piquia marfim, pau marfim, of guatambu amarelo (Aspidosperma spp.). In België wordt het ingevoerd uit Paraguay.

Uitzicht
De boom wordt 15 tot 20, en soms zelfs 25 meter hoog. De rechte takvrije stam wordt tot 14 meter lang, met een diameter tot 90 cm.

Kleur en tekening
Het kernhout is niet te onderscheiden van het spinthout: ze zijn allebei witachtig tot bleek lichtbruin. Guatambu heeft een gelijkmatige structuur, geen uitgesproken tekening, en is soms gemoireerd. Af en toe zie je donkere strepen van gomgangen. De draad is meestal recht, soms onregelmatig. De nerf is fijn en regelmatig.

Duurzaamheid
Het kernhout is weinig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse IV), het spint is niet duurzaam (duurzaamheidsklasse V). Guatambu kunt u dus alleen binnen gebruiken. Soms is een preventieve verduurzaming (proces A1) met insecticidewerking (tegen Lyctus) nodig voor u het vernist, verft, …

Droging
Guatambu moet u voorzichtig en traag drogen, zo geeft het verder geen problemen.

Bewerking & afwerking
Het Guatambu heeft een fijne, regelmatige nerf. Daarom laat het zich mooi glad en gemakkelijk bewerken en afwerken, vooral met lak. Zagen en draaien gaat ook vlot. Na stomen kunt u het ook gemakkelijk schillen en snijden. Zorg voor een goede stofafzuiging en boor voor.

Toepassingen

• parket en plankenvloeren (ook sportvloeren);
• trappen;
• meubelen;
• draaiwerk;
• muur- en plafondbekledingen;
• sculptuur en gravure;
• handvatten van werktuigen;
• sportartikelen;
• multiplex;
• …

Guatambu
Gemiddelde volumieke massa*		800 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,8 %
	90 tot 60% r.v.**	0,8 %
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,5 %
	90 tot 60% r.v.**	1,8 %
Werken	60 tot 30% r.v.**	2,3 %
	90 tot 60% r.v.**	2,6 %
Buigsterkte		137 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		12.000 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		59 N/mm²
Schuifsterkte		11,5 N/mm²
Hardheid (Janka) – Langs		6800 N

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Vaste breedtes

26×80 mm in lengtes van 60 cm en meer

26×105/26×130/26×155/26×205 mm in lengtes van 185 cm en meer*

Vallende breedtes

26×155 mm en meer, met ±10% smaller toegelaten in breedtes van 100-140 mm, in lengtes van 155-245 cm

40×130 mm en meer, met ±10% smaller toegelaten in breedtes van 100-140 mm, in lengtes van 185 cm en meer*

52×130 mm en meer, met ±10% smaller toegelaten in breedtes van 100-140 mm, in lengtes van 185 cm en meer*

Andere

65×65 mm, uitsluitend in lengtes van 75 cm

80×80 mm in lengtes van 65 en 75 cm

*gemiddeld 250 cm of meer

Filteren op Alle toepassingen Binnendeuren Buitenschrijnwerk (ramen en deuren) Constructiehout Gevelbekleding Houtbouw Interieurinrichting Massieve werkbladen Plaatmateriaal Plafonds Poorten Terrashout Trappen Tuinhout Verlijming Vloeren Wanden Alle ruimten Buiten Binnen

Zoeken