Tiama

onregelmatige kruisdraad, matig fijne nerf en weinig tekening; roodbruin kernhout; rozegrijs spinthout; matig duurzaam kernhout; geschikt voor buitenschrijnwerk en divers binnenschrijnwerk, meubelen, fineer en beeldhouwwerk.

Herkomst
Tiama (Entandrophragma angolense C.DC.) behoort tot de familie van de Meliaceae en komt uit Midden- en West-Afrika.

Duurzaamheid
Het kernhout is matig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse III). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).

Bewerken en drogen
Tiama droogt matig snel, met een hogere kans op vervormingen dan Sapelli. De aanwezige kruisdraad vereist een aangepaste snijhoek.

Afwerking
De afwerking van Tiama levert geen problemen op.

Toepassingen

• buitenschrijnwerk;
• divers binnenschrijnwerk;
• meubelen;
• fineer;
• beeldhouwwerk.

Tiama
Gemiddelde volumieke massa*		550 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,9%
	90 tot 60% r.v.**	0,8%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,3%
	90 tot 60% r.v.**	1,5%
Werken	60 tot 30% r.v.**	2,2%
	90 tot 60% r.v.**	2,3%
Elasticiteitsmodulus		9000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

vaak kruisdraad, matig grove nerf en weinig tekening; rozeachtig geelbruin kernhout en lichter spinthout met overgangszone; een van de weinige lichtkleurige tropische houtsoorten; matig duurzaam tot duurzaam kernhout; geschikt voor buitenschrijnwerk, divers binnenschrijnwerk, (tuin)meubelen, chemische vaten, scheepsbouw en draaiwerk.

Herkomst
Tola (Gossweilerodendron balsamiferum (Verm.) Harms) behoort tot de familie van de Leguminosae – Caesalpiniaceae en komt uit Midden- en West-Afrika.

Duurzaamheid
Het kernhout is matig duurzaam tot duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse II-III). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).

Bewerken en drogen
Tola vertoont soms reactiehout en heeft vaak een kruisdraad. Bij het drogen verhoogt dat de kans op vervormingen, vooral waar het hout een kleine doorsnede heeft. Het hout bevat ook gommen die ophopen op de werktuigen. De bewerking maakt irriterend stof vrij. Zorg daarom voor een goede afzuiging.
Inwendige druk zorgt in de grote stammen vaak voor breuken. Verwijder deze stukken bij de verwerking.

Afwerking
De afwerking van Tola levert weinig problemen op. Schuur het hout eerst fijn, vóór u het mooi kleurt met beitsen op solventbasis.
Hout voor buitenschrijnwerk vereist een behandeling volgens procedé C1, gevolgd door C2, CTOP of een dekkende verf.

Toepassingen

• buitenschrijnwerk;
• divers binnenschrijnwerk;
• (tuin)meubelen;
• recipiënten voor de chemische industrie;
• scheepsbouw;
• draaiwerk.

Tola
Gemiddelde volumieke massa*		500 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,6%
	90 tot 60% r.v.**	0,4%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,2%
	90 tot 60% r.v.**	1,2%
Werken	60 tot 30% r.v.**	1,8%
	90 tot 60% r.v.**	1,6%
Elasticiteitsmodulus		8000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

zeer duurzaam en stabiel Afrikaans hout; lichtoker tot bruinrood; vijf botanische soorten waaronder Afzelia bipindensis Harms (doussié); geschikt voor binnen en buiten; FAS (First and Second) voor topkwaliteit: zo goed als vrij van spint, hart en andere gebreken.

Herkomst
België brengt vijf botanische afzeliasoorten op de markt, verdeeld in twee groepen:

Doussié

• Afzelia bipindensis Harms
  Tropisch regenwoud
  Doussié uit Kameroen en Gabon;
  Doussié of gele apa uit Nigeria.

Niet-Doussié

• Afzelia africana Sm.
  Savanne en tropisch bos met droog seizoen
  Lingue uit Senegal, Noord-Congo, Kameroen en Ivoorkust;
  (Rode) apa uit Nigeria, Ghana en Kameroen.
• Afzelia pachyloba Harms
  Secundair bos
  Pachyloba uit Kameroen en Gabon;
  (Witte) apa uit Nigeria, Ghana en Kameroen.
• Afzelia bella Harms
  Westelijke deel van tropisch bos
  Bella uit Kameroen, Gabon en Ghana.
• Afzelia quanzensis Welm.
  Chanfuta uit Mozambique.

Uitzicht
De afzeliaboom wordt gemiddeld 15 tot 25 meter hoog. De stam is recht, met een gemiddelde diameter van 90 cm. De wortelaanlopen zijn één tot anderhalve meter hoog. De kroon spreidt zich verticaal of horizontaal uit: leeftijd en groei bepalen zijn vorm. De Afzelia pachyloba en witte apa hebben kleinere bladeren, de Afzelia bella verliest ze deels. De Afzelia lingue is dan weer kleiner en heeft een slechtere stamvorm.

Kleur en tekening
Het kernhout vertoont soms grote kleurschakeringen binnen één stam: van lichtoker tot bruinrood. Op de Afzelia chanfuta en pachyloba na, is de structuur gelijkmatig en meestal zonder uitgesproken tekening. Het spinthout is witgelig. Op dosse gezaagd, vertoont het hout soms vage vlammen, op kwartier kunnen dat vage strepen worden. Dat hangt af van de kruisdraad, de variatie in dikte van de vezelwand of de kleurschakeringen.

Afzelines
Afzeliahout bevat veel afzelines. Die vullen de natuurlijke scheuren in de stam, de vaten of zelfs het weefsel daar rond (parenchym). Bij doussié zijn ze geel, bij de andere soorten wit of roze. Die verschillen zijn vast te stellen in het laboratorium, waar de afzelines verschillend fluoresceren onder uv-licht.

Duurzaamheid
Het kernhout is zeer duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse I).

Afzelia		doussié	niet-doussié
Gemiddelde volumieke massa*		800 kg/m³	800 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,8 %	0,8 %
	90 tot 60% r.v.**	0,5 %	0,5 %
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,1 %	1,4 %
	90 tot 60% r.v.**	0,7 %	0,9 %
Werken	60 tot 30% r.v.**	1,9 %	2,2 %
	90 tot 60% r.v.**	1,2 %	1,4 %
Buigsterkte		125 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		14.000 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		72 N/mm²
Schuifsterkte		7 N/mm²
Hardheid (Janka) – Langs		8200 N

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Vloeren en parketten
Dikte	meestal 26 mm
Vaste breedtes	80/105/130/155/180/205 mm
Lengte	vloeren: 185 cm en langer, parket: 60 cm en langer
Afzelia met een dikte van 40 of 52 mm wordt ingevoerd in vallende breedtes* en met een lengte van 185 cm en langer.
Ramen
Dikte	meestal 65 mm
Vaste breedtes	80/90/105/130/155/180 mm
Afzelia met een dikte van 80 mm wordt meestal ingevoerd met vallende breedtes* (in Nederland 80×90, 80×105 en 80×130 mm).

* 15,5 cm en breder, met een toegelaten percentage van 10 à 14 cm

soms ook Angélique genoemd; zeer duurzaam Zuid-Amerikaans hout; kernhout met kleurschakeringen van goud over roestkleurig tot purperrood en fraaie bruinrode gloed; geschikt voor gevelbekleding en (intensief belopen) plankenvloeren; ook voor zware constructies, zowel bovengronds als in zoet en zout water; FAS (First and Second) voor topkwaliteit: zo goed als vrij van spint, hart en andere gebreken.

Herkomst
Basralocus of Angélique is de commerciële naam voor de botanische soort Dicorynia guianensis Amsh. Zij behoort tot de familie van de Leguminosae – Caesalpiniaceae en komt uit de tropische bossen van Suriname, Frans-Guyana en Brazilië. België brengt Basralocus uit de drie Zuid-Amerikaanse landen op de markt.

Uitzicht
De basralocusboom wordt gemiddeld 30 tot 50 meter hoog. De takkenvrije stam is recht, met een diameter van maximaal 60 cm. Hij is cilindrisch en wordt 16 tot 20 m lang.

Kleur en tekening
Het kernhout kleurt van goud over roestkleurig tot purperbruin, en heeft een bruinrode gloed. Het spinthout is lichtgrijs. Basralocus heeft meestal een rechte draad, soms een kruisdraad of een warrige draad. Op kwartier gezaagd vertoont het hout vaak strepen. Op dosse zijn dat duidelijke vlammen die de parenchymbandjes nog extra accentueren. Glad afgewerkt heeft Basralocus een vrij hoge glans.

Duurzaamheid
Het kernhout is zeer duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse I). Het hout bevat een combinatie van inhoudsstoffen en kiezel, die het niet alleen zeer duurzaam maakt, maar ook goed bestand tegen paalworm. Basralocus is ook bestand tegen zuren. Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).

Droging en vochtgehalte
Het drogen van Basralocus levert geen problemen op, maar moet wel langzaam en zorgvuldig gebeuren. Droog hout neemt maar langzaam opnieuw vocht op.

Bewerking
Basralocus bevat kiezel. Om het te bewerken zijn hardstalen werktuigen aangewezen. Als het hout vers is, kun je het gemakkelijker bewerken, omdat de kiezelverbindingen dan nog niet zijn uitgehard. De bewerking produceert veel stof, wat vraagt om een goede afzuiging.

Afwerking
De afwerking van het houtoppervlak gaat vlot.

Toepassingen

• gevelbekleding;
• industriële vloeren;
• (intensief belopen) plankenvloeren;
• (zware) bovengrondse constructies;
• waterwerken in zoet en zout water zoals (hei)palen, remmingswerken, steigers, strandhoofden;
• industriële opslagvaten.

Basralocus
Gemiddelde volumieke massa*		760 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	1%
	90 tot 60% r.v.**	1,5%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,4%
	90 tot 60% r.v.**	2,1%
Werken	60 tot 30% r.v.**	2,4%
	90 tot 60% r.v.**	3,6%
Buigsterkte		126 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		16.000 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		66 N/mm²
Schuifsterkte		7,8 N/mm²
Hardheid (Janka) – Kops		10.400 N
Hardheid (Janka) – Langs		8400 N

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Dikte	26/27 mm
Vaste breedtes	80*/105/130/155/180/205 mm
Lengte	215 cm en langer, gemiddeld 305 cm en langer
Er worden ook planken ingevoerd met een dikte van 22 mm, een breedte van 145 mm en een lengte van 215 cm of langer.

* Planken van 80 mm breed worden ingevoerd in lengtes vanaf 60 cm.

Eigenschappen, toepassingen en kenmerken van pin des landes

De Pin des Landes is een naaldhoutsoort afkomstig uit het Middellandse Zeegebied en wordt gewaardeerd om haar gevlamde nerf, gemakkelijke bewerking en talloze toepassingen, gaande van lambriseringen tot draagstructuren. Ze wordt gebruikt voor interieurinrichting, kisten, meubels of multiplex. 

meestal rechte draad, matig grove tot grove nerf en vlammen op dosse; roodachtig geel of roodachtig bruin gestreept kernhout; witachtig spinthout; matig tot weinig duurzaam kernhout; geschikt voor divers binnenschrijnwerk zoals lambrisering en vloerbedekking, meubelen, wagonbodems, industriële vloerbedekking, kisten en multiplex.

Herkomst

Pin des Landes (Pinus pinaster Ait = Pinus maritima Mill.) behoort tot de familie van de Pinaceae en komt uit Zuid-Europa en Noord-Afrika.

Duurzaamheid

Het kernhout is matig tot weinig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse III-IV). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).

Bewerken en drogen

Pin des Landes droogt gemakkelijk. Toch trekt het hout van getapte bomen soms krom. De opeenhoping van verhard hars maakt zagen soms moeilijk. Daarom is voorboren aangewezen.

Afwerking en behandeling

Ontvet de harsrijke delen voor u het hout afwerkt. Pin des Landes voor draagstructuren vereist een behandeling volgens procedé A2.1. Voor palen is een behandeling volgens procedé A4.1 nodig.

Voor welke toepassingen kan de Pin des Landes zoal gebruikt worden?

• divers binnenschrijnwerk zoals lambrisering en vloerbedekking;
• meubelen;
• palen;
• wagonbodems;
• industriële vloerbedekking;
• kisten;
• multiplex;
• draagstructuren.

Pin des Landes
Gemiddelde volumieke massa*		620 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,6%
	90 tot 60% r.v.**	0,9%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,3%
	90 tot 60% r.v.**	2,0%
Werken	60 tot 30% r.v.**	1,9%
	90 tot 60% r.v.**	2,9%
Elasticiteitsmodulus		12.000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

ook gecommercialiseerd als ‘Pitch-Pine’; meestal rechte draad, fijne tot matig fijne nerf; vlammen op dosse en strepen op kwartier; lichtbruin tot roodbruin kernhout; wit tot geelachtig spinthout; matig duurzaam kernhout; geschikt voor beschermde en onbeschermde (dak)constructies, binnen- en buitenschrijnwerk, meubelen, koetswerk, wagons en restauratiewerken.

Herkomst
Pitchpine (Pinus caribaea Mor.) behoort tot de familie van de Pinaceae en komt uit Midden-Amerika.

Duurzaamheid
Het kernhout is matig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse III). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).

Bewerken en drogen
Pitchpine droogt gemakkelijk. Toch kan het spinthout en aangrenzende kernhout daarbij soms verblauwen. Voorboren is aangewezen. Het hars kan aan zagen en beitels blijven kleven.

Afwerking
Ontvet de harsrijke delen voor u het hout afwerkt. Pitchpine voor beschermde dakstructuren vereist een behandeling volgens procedé A2.1. Is het hout onbeschermd? Dan is een behandeling volgens procedé A3 aangewezen. Voor buitenschrijnwerk is een behandeling nodig volgens procedé C1, gevolgd door C2, CTOP of een dekkende verf.

Toepassingen

• beschermde en onbeschermde draagstructuren;
• buitenschrijnwerk;
• binnenschrijnwerk;
• meubelen;
• koetswerk;
• wagons;
• restauratiewerken.

Pitchpine
Gemiddelde volumieke massa*		700 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,5%***
	90 tot 60% r.v.**	0,6%***
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	0,8%***
	90 tot 60% r.v.**	1,1%***
Werken	60 tot 30% r.v.**	1,3%
	90 tot 60% r.v.**	1,7%
Elasticiteitsmodulus		13.000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte / *** waarden voor het spinthout

meestal rechte draad, fijne nerf en duidelijke vlammen op dosse; roodbruin tot donkerbruin kernhout; wit spinthout; duurzaam kernhout; geschikt voor gevelbekleding, shingles en shakes, binnenschrijnwerk, sauna’s.

Herkomst
Californian Redwood (Sequoia sempervirens Endl.) behoort tot de familie van de Taxodiaceae en groeit aan de kust van Californië in de Verenigde Staten.

Duurzaamheid
Het kernhout is duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse II). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).

Bewerken en drogen
Californian Redwood droogt gemakkelijk. Schuin de hoeken af.

Afwerking en bevestiging
De afwerking van Californian Redwood levert weinig problemen op. Onbehandeld vergrijst het hout natuurlijk, maar in gebieden met sterke luchtverontreiniging kan het hout heel donkergrijs kleuren.
Metaalcorrosie kan het hout zwart maken. Dat voorkomt u met nagels en vijzen in inox. Toch houden vijzen en nagels maar matig. Gebruik daarom getorste nagels of vermeerder de lengte met een kwart.
Californian Redwood afwerken voor buitentoepassingen? Dan is een behandeling vereist volgens procedé C1, gevolgd door C2, CTOP of een dekkende verf.

Toepassingen

• dakbedekking en gevelbekleding (o.a. shakes en shingles);
• binnenschrijnwerk zoals lambrisering;

• meubelen;
• tuininrichting;
• sauna’s.

Californian Redwood
Gemiddelde volumieke massa*		400 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,3%
	90 tot 60% r.v.**	0,3%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	0,6%
	90 tot 60% r.v.**	0,8%
Werken	60 tot 30% r.v.**	0,9%
	90 tot 60% r.v.**	1,1%
Elasticiteitsmodulus		8000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

ook gecommercialiseerd onder de Engelse benaming ‘Rubberwood’; soms gegolfde draad, matig grove tot grove nerf en lichtjes gevlamd op dosse; lichtcrème kernhout, met vaak een lichtroze weerschijn; spinthout niet te onderscheiden van het kernhout; niet-duurzaam hout; geschikt voor mozaïekparket, (klein)meubelen, draaiwerk en kleine voorwerpen.

Herkomst
Rubberhout (Hevea brasiliensis Muell. Arg.) behoort tot de familie van de Euphorbiaceae en vond zijn oorsprong in het Amazonewoud. Nu is het afkomstig uit plantages in Zuidoost-Azië.

Duurzaamheid
Het kernhout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V). Kern- én spinthout zijn gevoelig voor aantasting door Lyctus.

Bewerken en drogen
Rubberhout droogt snel met een kans op verblauwing van het spinthout en aangrenzende kernhout. Daarom moet vers gekapt hout snel een grondige behandeling ondergaan, bijvoorbeeld onder vacuümdruk. Bij het drogen dreigen ook vervormingen en collaps. Rubberhout bevat latex. Daardoor koeken snijwerktuigen soms aan. Het houtoppervlak is soms pluizig (trekhout).

Afwerking en behandeling
Rubberhout kan gom afscheiden. Reinig het daarom en gebruik een poriënvuller vóór u het afwerkt. Voor de meeste toepassingen is een behandeling volgens procedé A1 vereist.

Toepassingen

• mozaïekparket;
• (klein)meubelen;
• draaiwerk;
• kleine voorwerpen.

Rubberhout
Gemiddelde volumieke massa*		600 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,4%
	90 tot 60% r.v.**	0,5%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	0,8%
	90 tot 60% r.v.**	1,3%
Werken	60 tot 30% r.v.**	1,2%
	90 tot 60% r.v.**	1,8%
Elasticiteitsmodulus		9000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

 

Ook wel ‘cœur dehors’ genoemd. Kruisdraad of soms onregelmatige draad, matig grove tot grove nerf en een variabele tekening. Donkerbruin kernhout met lichtere strepen. Geelachtig spinthout. Matig duurzaam tot duurzaam kernhout. Geschikt voor divers binnenschrijnwerk zoals parket en trappen, meubelen, scheepsbouw en borstels.

Herkomst
Sucupira (Diplotropis purpurea (Rich.) Amsh., Bowdichia nitida Benth.) behoort tot de familie van de Leguminosae – Fabaceae en komt uit tropisch Zuid-Amerika.

Duurzaamheid
Het kernhout is matig duurzaam tot duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse II-III). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).

Bewerken en drogen
Sucupira droogt gemakkelijk, zonder veel moeilijkheden. Toch maken de kruisdraad en de hardheid het hout moeilijk bewerkbaar. Voorboren is aangewezen.

Afwerking
De afwerking van Sucupira levert geen problemen op.

Toepassingen

• buitenschrijnwerk
• divers binnenschrijnwerk zoals trappen en parket
• meubels
• scheepsbouw
• borstels

Sucupira
Gemiddelde volumieke massa*		900 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,8%
	90 tot 60% r.v.**	0,7%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,3%
	90 tot 60% r.v.**	1,2%
Werken	60 tot 30% r.v.**	2,1%
	90 tot 60% r.v.**	1,9%
Elasticiteitsmodulus		19.000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatieve luchtvochtigheid

vaak kruisdraad, matig grove nerf; spiegels en strepen op kwartier; bruinroze tot bruinachtig rood kernhout, dat vettig aanvoelt; grijsachtig wit spinthout; matig duurzaam kernhout; geschikt voor divers binnenschrijnwerk, buitenschrijnwerk, meubelen, scheepsbouw en draaiwerk.

Herkomst
Niangon (Heritiera utilis Sprague, Heritiera densiflora (Pellegr.) Kosterm.) behoort tot de familie van de Sterculiaceae en komt uit West-Afrika.
Er bestaan ook Aziatische Heritiera-soorten, zoals Mengkulang, die minder duurzaam zijn.

Duurzaamheid
Het kernhout is matig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse III). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).

Bewerken en drogen
Niangon doet het snijgereedschap soms aankoeken. Voorboren is aangewezen. Drogen gaat relatief snel, maar met een kans op kopscheuren.

Afwerking
Ontvet Niangon vóór u het afwerkt. Hout voor buitenschrijnwerk eist een behandeling volgens procedé C2, CTOP of een dekkende verf.

Toepassingen

• buitenschrijnwerk;
• divers binnenschrijnwerk;
• meubelen;
• scheepsbouw;
• draaiwerk.

Niangon
Gemiddelde volumieke massa*		700 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,8%
	90 tot 60% r.v.**	0,5%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,7%
	90 tot 60% r.v.**	1,3%
Werken	60 tot 30% r.v.**	2,5%
	90 tot 60% r.v.**	1,8%
Elasticiteitsmodulus		10.000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

gecommercialiseerd als ‘Europees noten’; soms warrige draad, matig fijne nerf en gevarieerde tekening; geaderd grijsbruin kernhout (niet violet); witachtig spinthout met overgangsfase; matig duurzaam kernhout; geschikt voor divers binnenschrijnwerk zoals parket, trappen en interieurinrichting, meubels en gebruiksvoorwerpen; gemakkelijk bewerkbaar; vaak vervangen door Mansonia en Dibétou.

Herkomst
De Europese notelaar (Juglans regia L.) behoort tot de familie van de Juglandaceae en komt uit Midden- en Zuid-Europa.

Duurzaamheid
Het kernhout is matig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse III) en het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V). Bepaalde toepassingen vereisen een preventieve behandeling volgens procedé A1.

Bewerking en drogen
Europees notenhout is gemakkelijk bewerkbaar. Drogen gaat relatief traag.

Afwerking
De afwerking van Europees notenhout is goed.

Toepassingen

• divers binnenschrijnwerk: trappen, parket, interieurinrichting …;
• meubelen;
• fineer;
• kleine voorwerpen;
• geweerkolven;
• draai- en beeldhouwwerk.

Europees notenhout
Gemiddelde volumieke massa*		650 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	n.a.
	90 tot 60% r.v.**	n.a.
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	n.a.
	90 tot 60% r.v.**	n.a.
Werken	60 tot 30% r.v.**	n.a.
	90 tot 60% r.v.**	n.a.
Elasticiteitsmodulus		11.000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

ook gecommercialiseerd als ‘Amazakoué’; rechte draad tot lichte kruisdraad, soms warrig; fijne nerf tot matig grove nerf; vlammen op dosse en strepen op kwartier; geelbruin tot donkerbruin geaderd kernhout; geel- tot grijsachtig spinthout; duurzaam kernhout; geschikt voor divers binnenschrijnwerk zoals parket, lambrisering, trappen en uiteenlopend timmerwerk, kwaliteitsmeubelen, decoratief fineer en gebruiksvoorwerpen; gelijkend op Bubinga; gelijkend op Mutenyé, maar geelachtiger kernhout en stabieler; vaak alternatief voor notenhout.

Herkomst
Ovangkol (Guibourtia ehie J. Léonard) behoort tot de familie van de Leguminosae – Caesalpiniaceae, en komt uit Midden- en West-Afrika.

Duurzaamheid
Het kernhout is duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse II). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).

Bewerken en drogen
Ovangkol moet langzaam drogen, anders dreigen barstjes en vervormingen. Het hout is gemakkelijk bewerkbaar. Voorboren is aangewezen.

Afwerking
De afwerking van Ovangkol levert geen problemen op.

Toepassingen

• divers binnenschrijnwerk zoals lambrisering, parket, trappen en uiteenlopend timmerwerk;
• kwaliteitsmeubelen;
• decoratief fineer;
• draai- en beeldhouwwerk;
• messen en borstels.

Ovangkol
Gemiddelde volumieke massa*		780 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	1,0%
	90 tot 60% r.v.**	0,8%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,7%
	90 tot 60% r.v.**	1,7%
Werken	60 tot 30% r.v.**	2,7%
	90 tot 60% r.v.**	2,5%
Elasticiteitsmodulus		16.000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

rechte draad, grove nerf en vlammen op dosse; bruin fijngeaderd kernhout; witachtig spinthout; duurzaam kernhout; geschikt voor divers binnenschrijnwerk zoals (intensief belopen) parket en trappen, meubelen en fineer; uiterlijk sterk gelijkend op Wengé, maar andere soort.

Herkomst
Panga-panga (Millettia stuhlmannii Taub.) behoort tot de familie van de Leguminosae – Fabaceae en komt uit Oost-Afrika.

Duurzaamheid
Het kernhout is duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse II). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).

Bewerken en drogen
Panga-panga droogt traag, maar zonder problemen. Het harde hout stompt werktuigen af. Daarom is voorboren aangewezen. De bewerking maakt irriterend stof vrij. Zorg voor een goede afzuiging.

Afwerking
De afwerking van Panga-panga levert geen problemen op. Vermijd splinters door de kanten af te schuinen. Hout voor buitenschrijnwerk vereist een behandeling volgens procedé C2, CTOP of met een dekkende verf.

Toepassingen

• buitenschrijnwerk;
• divers binnenschrijnwerk zoals trappen en (intensief belopen) parket;
• meubelen;
• fineer;
• draai- en beeldhouwwerk;
• borstels.

Panga-Panga
Gemiddelde volumieke massa*		850 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,8%
	90 tot 60% r.v.**	0,6%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,5%
	90 tot 60% r.v.**	1,1%
Werken	60 tot 30% r.v.**	2,3%
	90 tot 60% r.v.**	1,7%
Elasticiteitsmodulus		17.000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

rechte draad tot tegendraad, fijne nerf en weinig tekening; satijngeel kernhout; geelachtig wit spinthout dat nauwelijks te onderscheiden is van het kernhout; zeer duurzaam Braziliaans hout; geschikt voor divers binnenschrijnwerk zoals (intensief belopen) parket en trappen, meubelen en fineer; gelijkend op Guatambu, maar geler.

Herkomst
Pau amarelo (Euxylophora paraensis Hub.) behoort tot de familie van de Rutaceae en komt uit Brazilië.

Duurzaamheid
Het kernhout is zeer duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse I). Deze indeling is wel gebaseerd op een te beperkt aantal proeven. Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).

Bewerken en drogen
Pau amarelo droogt traag met een kans op scheuren. Pas de snijhoek aan bij hout met kruisdraad. Voorboren is aangewezen.

Afwerking
De afwerking van Pau amarelo levert geen problemen op.

Toepassingen

• divers binnenschrijnwerk zoals trappen en parket;
• meubelen;
• fineer;
• draaiwerk;
• borstels.

Pau amarelo
Gemiddelde volumieke massa*		800 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,9%
	90 tot 60% r.v.**	1,4%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,0%
	90 tot 60% r.v.**	1,7%
Werken	60 tot 30% r.v.**	1,9%
	90 tot 60% r.v.**	3,0%
Elasticiteitsmodulus		16.000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

gecommercialiseerd als ‘Amerikaans Mahonie’; kruisdraad, matig fijne tot fijne nerf, brede strepen op kwartier, soms gemoireerd of geappeld; roodbruin tot lichtbruin en glanzend kernhout; geelachtig tot witgrijs spinthout; duurzaam; geschikt voor buitenschrijnwerk, divers binnenschrijnwerk, meubelen, fineer en scheepsbouw;

Herkomst
De Amerikaanse mahonie (Swietenia spp., vooral Swietenia macrophylla King) behoort tot de familie van de Meliaceae en komt uit Zuid- en Midden-Amerika.

Duurzaamheid
Het kernhout is duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse II). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).

Bewerken en drogen
Amerikaans mahoniehout is gemakkelijk bewerkbaar. Toch doet contact met ijzer het natte hout vergrijzen, en met koper of messing verbruint het. Drogen gaat gemakkelijk.

Afwerking
De afwerking van Amerikaans mahoniehout is goed.

Toepassingen

• buitenschrijnwerk;
• divers binnenschrijnwerk;
• meubelen;
• fineer;
• scheepsbouw;
• multiplex;
• draai-, beeldhouw- en houtsnijwerk.

Amerikaans mahoniehout
Gemiddelde volumieke massa*		550 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,5%
	90 tot 60% r.v.**	0,5%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	0,7%
	90 tot 60% r.v.**	0,9%
Werken	60 tot 30% r.v.**	1,2%
	90 tot 60% r.v.**	1,4%
Elasticiteitsmodulus		10.000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

rechte draad tot kruisdraad, fijne tot matig grove nerf vaak brede strepen op kwartier; rozeachtig bruin tot donker roodbruin kernhout; lichtgrijs tot rozeachtig spinthout; zeer duurzaam kernhout; geschikt voor buitenschrijnwerk en divers binnenschrijnwerk zoals (intensief belopen) parket, meubelen, fineer, multiplex, scheepsbouw; probleemloze afwerking.

Herkomst
Makore (Tieghemella heckelii Pierre ex A. Chev.) behoort tot de familie van de Sapotaceae en komt uit West- en Midden-Afrika. De benaming Douka duidt op een Thiegemella-soort (Tieghemella africana A. Chev.) die zwaarder is en een levendiger kleur en tekening heeft.

Duurzaamheid
Het kernhout is zeer duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse I). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).

Bewerken en drogen
Makore bevat kiezel dat de werktuigen afstompt. De bewerking maakt irriterend stof. Daarom is een goede afzuiging aangewezen, en ook voorboren is nodig. Het drogen gaat traag, maar zonder veel verlies.

Afwerking
De afwerking van Makore levert geen problemen op. Hout voor buitenschrijnwerk vereist een behandeling volgens procedé C2, CTOP of met een dekkende verf.

Toepassingen

• buitenschrijnwerk;
• divers binnenschrijnwerk zoals (intensief belopen) parket;
• meubelen;
• fineer;
• multiplex;
• draai- en beeldhouwwerk;
• scheepsbouw.

Makore
Gemiddelde volumieke massa*		660 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	n.a.
	90 tot 60% r.v.**	n.a.
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	n.a.
	90 tot 60% r.v.**	n.a.
Werken	60 tot 30% r.v.**	n.a.
	90 tot 60% r.v.**	n.a.
Elasticiteitsmodulus		11.000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

ook gecommercialiseerd onder de Franse benaming ‘Bété’; rechte draad, fijne nerf en vaak geaderde tekening; geelachtig bruin tot paarsachtig donkergrijs kernhout; witachtig spinthout; zeer duurzaam kernhout; geschikt voor divers binnenschrijnwerk zoals parket, trappen en decoratie, meubelen en fineer; alternatief voor notenhout.

Herkomst
Mansonia (Mansonia altissima A. Chev.) behoort tot de familie van de Sterculiaceae en komt uit West-Afrika.

Duurzaamheid
Het kernhout is zeer duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse I). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).

Bewerken en drogen
Mansonia is goed bewerkbaar. Hout en stof zijn wel giftig. Daarom is een goede afzuiging nodig, en ook voorboren is aangewezen. Mansonia droogt matig snel met risico op scheuren.

Afwerking
Mansonia bevat giftige stoffen. Daarom moet u het afwerken met een filmvormend product.

Toepassingen

• divers binnenschrijnwerk zoals parket, trappen en decoratie;
• meubelen;
• fineer.

Massaranduba
Gemiddelde volumieke massa*		650 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	n.a.
	90 tot 60% r.v.**	n.a.
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	n.a.
	90 tot 60% r.v.**	n.a.
Werken	60 tot 30% r.v.**	n.a.
	90 tot 60% r.v.**	n.a.
Elasticiteitsmodulus		11.000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

meestal rechte draad, fijne nerf en weinig tekening; rozebruin tot purperbruin kernhout (vleeskleurig); lichtbruin spinthout; zeer duurzaam kernhout; geschikt voor zware draagconstructies, buitentrappen, terrassen, industriële vloeren, waterbouwkundige werken; aftappen levert natuurlijke rubbersoort Balata.

Herkomst
Massaranduba (Manilkara spp.) behoort tot de familie van de Sapotaceae en komt uit Zuid- en Midden-Amerika.

Duurzaamheid
Het kernhout is zeer duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse I). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).

Bewerken en drogen
Massaranduba is verrassend gemakkelijk bewerkbaar voor zo een zware houtsoort. Toch komt bij de bewerking irriterend stof vrij. Zorg daarom voor een goede afzuiging. Het drogen houdt een groot risico op vervormingen en barsten in.

Afwerking
De afwerking van Massaranduba levert geen problemen op.

Toepassingen

• zware draagconstructies;
• buitenschrijnwerk zoals trappen en terrassen;
• industriële vloeren;
• waterbouwkundige werken;
• vioolstrijkstokken;
• draaiwerk;
• mesgrepen;
• bogen.

Massaranduba
Gemiddelde volumieke massa*		1050 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	n.a.
	90 tot 60% r.v.**	n.a.
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	n.a.
	90 tot 60% r.v.**	n.a.
Werken	60 tot 30% r.v.**	n.a.
	90 tot 60% r.v.**	n.a.
Elasticiteitsmodulus		20.000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

rechte draad tot kruisdraad, eerder grove nerf duidelijke spiegeltekening op kwartier; bruin tot bruinrood kernhout; licht bruinrood tot geelachtig spinthout, niet altijd te onderscheiden van het kernhout; weinig duurzaam kernhout; geschikt voor divers binnenschrijnwerk zoals parket en binnendeuren, meubelen; probleemloze afwerking.

Herkomst
Mengkulang (Heritiera spp.) behoort tot de familie van de Sterculiaceae. Het is de verzamelnaam voor verschillende Heritiera-soorten uit Zuidoost-Azië. Zo krijgt het hout in Indonesië de benaming Palapi.
Er bestaan ook Afrikaanse Heritiera-soorten, zoals Niangon, die duurzamer zijn.

Duurzaamheid
Het kernhout is weinig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse IV). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V). Mengkulang is gevoelig voor aantasting door Lyctus en vertoont soms zwarte wormsteken.

Bewerken en drogen
Mengkulang bevat kiezel dat de werktuigen afstompt. Voorboren is aangewezen. Drogen gaat relatief snel, maar met een kans op vervormingen en scheuren.

Afwerking
De afwerking van Mengkulang levert geen problemen op.

Toepassingen

• divers binnenschrijnwerk zoals parket en binnendeuren;
• meubelen.

Mengkulang
Gemiddelde volumieke massa*		680 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,8%
	90 tot 60% r.v.**	1,0%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,1%
	90 tot 60% r.v.**	1,8%
Werken	60 tot 30% r.v.**	1,9%
	90 tot 60% r.v.**	2,8%
Elasticiteitsmodulus		13.000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

meestal gecommercialiseerd als Bangkirai; bruingeel tot roodachtig bruin kernhout; verzamelnaam voor varianten: Shorea laevis garandeert topkwaliteit; Select and better garandeert de betere kwaliteit volgens de Malayan Grading Rules – Standard and better de kwaliteit daar net onder; geschikt voor zware constructies, water- en wegenwerken, industriële vloeren, terrassen, pergola’s; soms verward met het lichtere en rodere Red Balau of Selangan Batu Merah.

Herkomst
Yellow Balau (Shorea spp.) komt vooral uit de regenwouden van Indonesië en Maleisië. In de Maleisische staten Sabah en Sarawak gelden de benamingen Balau en Salangan Batu voor het uniforme hout van meerdere Shorea-soorten: Shorea atrinervosa, Shorea faxworthyi, Shorea glauca, Shorea laevis, Shorea maxwelliana, Shorea materialis, Shorea submontana, Shorea sumatrana, Shorea leptoderma, Shorea seminis, Shorea exelliptica, Shorea superba, Shorea havilandii, Shorea crassa en Shorea brunescens (Malayan Grading Rules, 1984).

België commercialiseert Yellow Balau onder de naam Bangkirai.

Kleur en tekening
Het kernhout is bruingeel tot roodachtig bruin en tekent scherp af van het grijsgele spinthout. Vers kernhout is meestal geelachtig bruin. Yellow Balau heeft soms een rechte of golvende draad, maar meestal een sterke kruisdraad. Op kwartier gezaagd zorgt dat voor een duidelijke streeptekening. Op dosse heeft het hout meestal geen uitgesproken tekening. De nerf is matig grof.

Gommen en wormsteken
Sommige soorten bevatten gommen die bruine vlekken kunnen veroorzaken op onderliggende constructies. Toch worden die minder zichtbaar met de tijd, omdat de gommen in (regen)water oplossen.

Vers gekapt hout of een stam zijn gevoelig voor nathoutboorders. Yellow Balau vertoont dan ook soms zwarte wormsteken of pinholes. Die zijn niet groter dan 1 mm en hebben geen invloed op de duurzaamheid.

Duurzaamheid
Het kernhout is matig duurzaam tot duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse II-III). Yellow Balau is heel goed bestand tegen inwerking van chemische producten.

Droging en vochtgehalte
Na het kappen droogt Yellow Balau op latten gestapeld in de landen van herkomst. Als het vochtgehalte minder is dan 30% volgt de bewerking – ook steeds vaker ter plekke.

Bewerking
Yellow Balau afkorten, zagen en schaven gaat gemakkelijk. Daarbij is een snijhoek van 20° aangewezen. Bij kwartiers hout met kruisdraad houdt u best een snijhoek van 15° aan bij het schaven of frezen. Anders dreigt inspringsel.

Bevestiging en verlijming
Yellow Balau heeft een goede uittrekweerstand. Om het te bevestigen is voorboren aangewezen. Komt het hout in contact met vocht? Gebruik dan roestvrije materialen zoals inox om het te bevestigen. Lijmen gaat moeizaam – zowel met resorcinolformaldehyde als met polyvynilacetaat.

Afwerking
Yellow Balau kun je maar heel moeilijk aan het oppervlak afwerken. De meeste toepassingen gebeuren dan ook zonder afwerking. Het hout vergrijst dan en krijgt zo een natuurlijk aspect.

Toepassingen

• wegenwerken: bruggen, drugdekken, brugleuningen;
• waterwerken: sluizen, damwanden, steigers;
• palen;
• industriële vloeren;
• pergola’s en terrassen;
• geluidsschermen;
• verfkuipen, zuurbakken, roerwerken, pekelbakken (chemische en textielindustrie).

Yellow Balau / Bangkirai
Gemiddelde volumieke massa*		950 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	1%
	90 tot 60% r.v.**	1,1%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,9%
	90 tot 60% r.v.**	2,5%
Werken	60 tot 30% r.v.**	2,9%
	90 tot 60% r.v.**	3,6%
Buigsterkte		131 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		16.000 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		71 N/mm²
Schuifsterkte		13,6 N/mm²
Hardheid (Janka) – Kops		9660 N
Hardheid (Janka) – Langs		7300 N

 

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Dikte	20/26/33/40/52/65/80 mm
Vaste breedtes	105/130/155/180/205/230/310 mm
Lengte	305 tot 610 cm
Yellow Balau bestaat ook in deze diktes x breedtes: 105 x 205 mm, 130 x 130 mm, 130 x 255 mm, 155 x 155 mm, 205 x 205 mm (of andere afmetingen in overleg met de leverancier).

gecommercialiseerd als ‘Amerikaans esdoorn’; Hard maple veruit meest frequent; niet duurzaam; crèmekleurig tot lichtoker kernhout met mooie glans; fijne streeptekening op kwartier en lichte vlamtekening op dosse;    grote variatie aan decoratieve tekeningen; talloze toepassingen maar vooral geliefd voor binnenschrijnwerk als parket, trappen en deuren, en meubelen; FAS (First and Second) / FAS1F 80/20 voor topkwaliteit (volgens de National Hardwood Lumber Association); Niet te verwarren met Europees esdoornhout (Acer pseudoplatanus L.) of plataan (Platanus occidentalis); Hard maple vaak gebruikt als imitatiekersenhout.

Herkomst
Het geslacht van de esdoorn (Acer) telt een zestigtal soorten die voorkomen boven de evenaar. Dertien soorten en variëteiten daarvan groeien in Noord-Amerika. Ze zijn verdeeld in twee groepen:

Hard maple
Hard maple (Acer saccharum Marsh. en Acer nigrum Michaux) is de belangrijkste groep en komt uit de oostelijke loofhoutzone van de Verenigde Staten en Canada. Ze komt het vaakst voor rond de Grote Meren, in het Noorden van New England en in de St. Lawrence-vallei.
De suikeresdoorn of suikerahorn (Acer saccharum) is in de lente een belangrijke bron van stroop en suiker. In België tref je hem ook in parken aan.

Soft maple
Soft maple (Acer saccharinum L. en Acer rubrum L.) heeft ongeveer hetzelfde verspreidingsgebied als hard maple, maar deint iets verder uit naar het Zuiden. Haar optimale groeigebied ligt in de laaglanden van de Ohio-vallei.

Uitzicht
De Amerikaanse esdoorn wordt maar 14 tot 22 m groot, met een diameter van 40 tot 90 cm. Staat hij op een optimale standplaats? Dan kan hij 35 m hoog reiken, met een diameter van 140 cm. De stam van bomen die oud worden in gesloten bestanden is recht en takkenvrij tot 20 m hoogte. De kroon is hoog ingeplant. Op jonge leeftijd is de schors grijs. Later wordt die tot 18 mm dik met diepe langsscheuren.

Kleur en tekening
Amerikaans esdoornhout is fraai en blank. De kleur hangt af van de plaats van herkomst en varieert van crème tot lichtoker – met een heel mooie glans. Het kernhout is moeilijk te onderscheiden van het spinthout.
De houtstructuur is meestal gelijkmatig met een fijne nerf. De draad is soms warrig en levert een heel decoratieve tekening op. Op kwartier gezaagd maken de scherp afgetekende groeiringen fijne strepen. Op dosse vertoont het hout lichte vlammen. Bij oudere bomen is de kern vaker bruinachtig of heeft ze donkerbruine strepen.
Gemiddeld vijf procent van de stammen heeft groeiafwijkingen. Dat levert een bijzondere en verrassende tekening op in fineerhout. Prachtig voor wandpanelen, kasten, tafels of inlegwerk.

Gegolfd maple
Esdoornhout met een sterk onregelmatig golvende draad heeft een speciale tekening op het tangentiële vlak. Dat staat in de handel bekend als gegolfd maple. Om de tekening optimaal tot haar recht te laten komen, moet je het hout schillen.

Fiddle back maple
Esdoornhout met een regelmatig golvende draad? Dat staat bekend als fiddle back maple en wordt gebruikt als achterblad van violen. Op kwartier gesneden komt de speciale tekening het best tot uiting.

Bird’s eye maple (‘vogeloogesdoorn’)
In bepaalde gebieden hebben een op honderd esdoornbomen een groeistoornis door schimmelinfecties. Daardoor ontstaat op het tangentiële vlak een tekening met puntvormige, donkergekleurde ogen, die door een gegolfde of gevlamde tekening worden omzoomd.

Duurzaamheid
Het kernhout (en spinthout) is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V). Amerikaans esdoornhout bevat heel weinig inhoudstoffen en is daardoor goed bestand tegen chemische stoffen.

Bewerking
Amerikaans esdoornhout is redelijk goed bewerkbaar. Zo gaat zagen, boren, tappen van gaten en draaien gemakkelijk.

Schaven, verspanen, fineren en beitelen
Het hout heeft een rechte draad. Schaaf- en freeswerk vereist goed geslepen gereedschap voor een glad oppervlak. Anders dreigt het hout te ‘verbranden’. Het schaven van fiddle back maple moet voorzichtig gebeuren, omdat het hout oppervlakkig kan ‘uitbreken’. Gebruik daarom schaafmachines die een hoog toerental halen.

Een snijhoek tussen 15 en 30° aangewezen. Voor een mooi glad oppervlak houdt u voor het werkstuk het best een doorvoersnelheid aan van 12-16 machineslagen per inch (1 inch is 25 mm).

Amerikaans esdoornhout heeft soms harde ingegroeide kwasten en soms ook hardere strepen en vlekken (mineral stains). Die stompen fineermessen en beitels af en zorgen voor bramen. Het hout buigt goed, maar is moeilijk recht te splijten.

Afwerking
De afwerking van Amerikaans esdoornhout is gemakkelijk. Een poriënvuller is aangewezen.

Lakken en kleuren
Het hout absorbeert goed. Lakken en kleuren leveren geen problemen op. Alleen polyesterlak doet het droogproces wat vertragen.

Vernissen
Blootgesteld aan het licht verkleurt het hout lichtgeel. Dat kunt u afremmen met kwaliteitsvernis met UV-filter. Kleurt u het hout zwart vóór u het vernist? Dan lijkt het eindresultaat sterk op ebbenhout.

Politoeren
U kunt het hout goed glad en glanzig maken door het te politoeren.

Lijmen
Esdoornhout is goed verlijmbaar met de gangbare lijmen.

Bevestigen
Nagels en schroeven houden vrij goed vast in het hout. Toch is voorboren aangewezen. Contact met koper, ijzer en messing kan maple doen verkleuren, maar alleen als het houtvochtgehalte meer dan 16 à 18% bedraagt. In vochtige ruimtes is het dan ook aangewezen roestvrij staal of aluminium te gebruiken om het hout te bevestigen.

Toepassingen

• fineer (voor de afwerking van plaatmateriaal zoals MDF en spaanplaat);
• divers binnenschrijnwerk: parket, deuren en trappen;
• meubelen;
• gymtoestellen;
• binnenlaag voor tennisrackets;
• sportvloeren;
• drukrollen;
• draai- en houtsnijwerk;
• schaakstukken en damschijven;
• huishoud- en keukengerei (lepels, borstels …);
• lijsten;
• knoppen en grepen;
• schopstelen;
• schoenhakken;
• muziekinstrumenten.

Amerikaanse esdoorn		Hard maple	Soft maple
Gemiddelde volumieke massa*		650 kg/m³	550 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	1%	n.a.
	90 tot 60% r.v.**	1%	n.a.
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,6%	n.a.
	90 tot 60% r.v.**	1,7%	n.a.
Werken	60 tot 30% r.v.**	2,6%	n.a.
	90 tot 60% r.v.**	2,7%	n.a.
Buigsterkte		108 N/mm²	61 N/mm²
Elasticiteitsmodulus		13.000 N/mm²	10.000 N/mm²
Druksterkte (evenwijdig met de vezel)		54 N/mm²	36 N/mm²
Schuifsterkte		16 N/mm²	10,2 N/mm²
Hardheid (Janka) – Kops		8190 N	5080 N
Hardheid (Janka) – Langs		6460 N	3120 N

 

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

Commerciële afmetingen

Dikte x vaste breedtes	26 mm x 80/105/130/155/180/205 mm
Dikte x vallende breedtes	20/26/32/40/52/65/80 mm x 105 mm en breder*
Lengte	185 cm en langer (tot 490 cm)

 

* meerdere breedtes per pak

gecommercialiseerd als ‘Dennen’; rechte draad, matig grove nerf en lichte vlammen op dosse; wit, crèmewit tot heel lichtbruin kernhout; spinthout niet te onderscheiden van het kernhout; weinig duurzaam kernhout; geschikt voor dragende constructies onder dak (ook gelijmd gelamelleerd), divers binnenschrijnwerk, meubelen, instrumentenbouw, kleine voorwerpen, kisten, verpakking, en kaas- en broodplanken.

Herkomst
‘Dennen’ (Abies spp.) behoort tot de familie van de Pinaceae en komt uit Europa, en het Oosten en Westen van de Verenigde Staten en Canada. Er bestaan verschillende dennensoorten:

• Abies alba Mill. (Europese den);
• Abies balsamea (L.) Mill.;
• Abies fraseri (Pursh) Poir. (Eastern Fir);
• Abies grandis Lindl.;
• Abies amabilis Dougl. Ex Forbes;
• Abies nobilis Lindl.;
• Abies lasiocarpa (Hook.) Nutt. (Western Fir).

Duurzaamheid
Het kernhout is weinig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse IV). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V). Kern- én spinthout zijn gevoelig voor aantasting door Hylotrupes en Anobium.

Bewerken en drogen
Dennenhout droogt matig snel met een kans op vervormingen, verblauwing van het spinthout en aangrenzende kernhout, en loskomende kwasten. Dennenhout is gemakkelijk bewerkbaar.

Afwerking en behandeling
De afwerking van dennenhout levert weinig problemen op. Voor dragende structuren onder dak moet u het hout vooraf behandelen volgens procedé A2.1, of A2.2 als het hout gelijmd gelamelleerd is.

Toepassingen

• dragende constructies onder dak, ook gelijmd gelamelleerd;
• divers binnenschrijnwerk;
• meubelen;
• instrumenten;
• kleine voorwerpen;
• kisten en verpakkingen;
• kaas- en broodplanken.

Dennenhout		Europees	Western Fir	Eastern Fir
Gemiddelde volumieke massa*		460 kg/m³	430 kg/m³	400 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,6%
	90 tot 60% r.v.**	0,7%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,3%
	90 tot 60% r.v.**	1,5%
Werken	60 tot 30% r.v.**	1,9%
	90 tot 60% r.v.**	2,2%
Elasticiteitsmodulus		9000-10.000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

gecommercialiseerd als ‘Tamme kastanje’; meestal rechte draad, matig fijne tot grove nerf en vlammen op dosse; bruingeel tot bruin kernhout; grijswit tot grijsbruin spinthout; duurzaam kernhout; geschikt voor buitenschrijnwerk, binnenschrijnwerk zoals lambrisering en vloeren, meubelen, tonnen en lijkkisten; gelijkend op eikenhout, maar zonder de typische spiegels.

Herkomst
De tamme kastanje (Castanea sativa Miller) behoort tot de familie van de Fagaceae en komt uit de gematigde klimaatstreken van Europa, Klein-Azië, de Kaukasus en Noord-Afrika.

Duurzaamheid
Het kernhout is duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse II). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V). Het kernhout kan vanuit het spinthout worden aangetast door Anobium, en in uitzonderlijke gevallen – bij aanwezigheid van zwammen – ook door Xestobium.

Bewerken en drogen
Tamme kastanjehout droogt traag met een kans op belangrijke vervormingen. In contact met ijzer verkleurt nat hout zwartblauw.

Afwerking en behandeling
De afwerking van tamme kastanjehout levert geen problemen op.
Gebruikt u het hout voor buitenschrijnwerk? Dan is en behandeling vereist volgens procedé C1, gevolgd door C2, CTOP of een dekkende verf.
Voor de niet-zichtbare delen van bepaalde toepassingen wordt ook het spinthout gebruikt. Dan moet het wel een behandeling krijgen volgens procedé A1.

Toepassingen

• buitenschrijnwerk;
• divers binnenschrijnwerk zoals lambrisering en vloeren;
• meubelen;
• draai- en beeldhouwwerk;
• tonnen;
• lijkkisten;
• (draagconstructies).

Tamme kastanjehout
Gemiddelde volumieke massa*		600 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,6%
	90 tot 60% r.v.**	0,7%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	0,9%
	90 tot 60% r.v.**	1,3%
Werken	60 tot 30% r.v.**	1,5%
	90 tot 60% r.v.**	2,0%
Elasticiteitsmodulus		10.000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

gecommercialiseerd als ‘Afrikaans Mahonie’; kruisdraad, matig fijne nerf, brede strepen op kwartier, soms gemoireerd; roze tot licht bruinrood kernhout; lichtbruin spinthout; matig duurzaam; geschikt voor divers binnenschrijnwerk, (fijne) meubelen, fineer en scheepsconstructies; alternatief voor Amerikaans mahoniehout (Swietenia spp.).

Herkomst
De Afrikaanse mahonie (Khaya ivorensis A.Chev., Khaya anthotheca C.DC., Khaya grandifoliola C.DC., Khaya senegalensis A.JUSS.) behoort tot de familie van de Meliaceae en komt uit tropisch Afrika.

Duurzaamheid
Het kernhout is matig duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse III). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).

Bewerken en drogen
Afrikaans mahoniehout is gemakkelijk bewerkbaar. Drogen gaat gemakkelijk, maar planken vervormen daarbij soms door inwendige spanningen.

Afwerking
De afwerking van Afrikaans mahoniehout is goed.

Toepassingen

• divers binnenschrijnwerk;
• meubelen;
• fineer;
• scheepsconstructies;
• fijn meubelwerk;
• beeldhouwwerk.

Afrikaans mahoniehout		Khaya ivorensis/ anthoteca	Khaya grandifoliola	Khaya senegalensis
Gemiddelde volumieke massa* Khaya’s met een hoge volumieke massa vertonen belangrijke vervormingen.		530 kg/m³	670 kg/m³	750 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,8%	n.a.	n.a.
	90 tot 60% r.v.**	1,0%	n.a.	n.a.
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	1,2%	n.a.	n.a.
	90 tot 60% r.v.**	1,5%	n.a.	n.a.
Werken	60 tot 30% r.v.**	2,0%	n.a.	n.a.
	90 tot 60% r.v.**	2,5%	n.a.	n.a.
Elasticiteitsmodulus		9000 N/mm²	10.000 N/mm²	11.000 N/mm²

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

vaak kruisdraad, matig grove nerf en brede strepen op kwartier; paarsrood tot bruin kernhout; soms verward met Sapelli, dat minder rood is; grijsachtig spinthout; matig duurzaam tot duurzaam; geschikt voor divers binnenschrijnwerk, meubelen, fineer, multiplex, scheepsbouw (binnen) en buitenschrijnwerk.

Herkomst
Kosipo (Entandrophragma candollei Harms) behoort tot de familie van de Meliaceae en komt uit West- en Midden-Afrika.

Duurzaamheid
Het kernhout is matig duurzaam tot duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse II-III). Het spinthout is niet duurzaam (natuurlijke duurzaamheidsklasse V).

Bewerken en drogen
Kosipo bevat kiezel, dat de werktuigen soms afstompt. Bij het drogen is er kans op scheuren en vervormingen.

Afwerking
De afwerking van Kosipo is goed.

Toepassingen

• divers binnenschrijnwerk;
• meubelen;
• fineer;
• multiplex;
• scheepsbouw (binnen);
• buitenschrijnwerk.

Kosipo
Gemiddelde volumieke massa*		650 kg/m³
Radiale krimp	60 tot 30% r.v.**	0,7%
	90 tot 60% r.v.**	0,7%
Tangentiële krimp	60 tot 30% r.v.**	0,8%
	90 tot 60% r.v.**	1,2%
Werken	60 tot 30% r.v.**	1,5%
	90 tot 60% r.v.**	1,9%
Elasticiteitsmodulus		8500 N/mm²

 

* bij houtvochtgehalte van 15 procent / ** relatief luchtvochtgehalte

Filteren op Alle toepassingen Binnendeuren Buitenschrijnwerk (ramen en deuren) Constructiehout Gevelbekleding Houtbouw Interieurinrichting Massieve werkbladen Omheiningen, tuinhekken, schuttingen Plaatmateriaal Plafonds Poorten Terrashout Trappen Tuinhout Verlijming Vloeren Wanden Alle ruimten Buiten Binnen

Zoeken